استفاده از گونه های مقاوم به خشکی جهت تولید علوفه در شرایط خشکسالی

چکیده مقاله

تولید علوفه مورد نیاز کشور در شرایط خشکسالی مستلزم شناخت دقیق و کامل منابع تولید علوفه گیاهان به ویژه گندمیان چندساله مقاوم به خشکی می باشد تعیین میزان عملکرد گیاهان در شرایط دیم، عامل اصلی پایداری تولید علوفه در شرایط خشکسالی است برای ارزیابی پتانسیل ژنتیکی 35 جمعیت گونه Elymus hispidus از نظر تولید علوفه، تحت دو کشت متراکم و فاصله دار در شرایط دیم در ایستگاه تحقیقات آبخیزداری سد زاینده رود چاگان در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در سال های 1380 تا 1386 اجراء شد صفات وضعیت استقرار، شادابی بوته، ارتفاع بوته، عملکرد علوفه تر و خشک، نسبت برگ به ساقه، نسبت وزن سنبله به بیوماس، تعداد ساقه، تاریخ ظهور سنبله، تیپ رشد، طول سنبله، قابلیت هضم، قندهای محلول در آب، پروتئین خام، دیواره ی سلولی NDF و خاکستر کل اندازه گیری شد نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تفاوت میان ژنوتیپ ها برای اکثر صفات معنی دار بود اکسش های قلعه آرزومند 2 و 3، دولت قرین، بیدقطار، میمند و بیجار با متوسط تولید 4476 الی 2028 کیلوگرم علوفه نسبت به سایر ژنوتیپ ها عملکرد علوفه بیشتری داشتند میانگین کل تولید علوفه خشک 9/1 تن در هکتار بود همبستگی بین عملکرد علوفه با صفات شادابی، دیرزیستی و کربوهیدراتهای محلول مثبت و با خاکستر کل منفی و معنی دار بود رابطه ی بین عملکرد علوفه و سایر صفات کم و ناپایدار بود قابلیت هضم با ارتفاع گیاه، فیبر خام و درصد دیواره سلولی همبستگی منفی و با پروتئین خام و خاکستر کل همبستگی مثبت و معنی دار داشت رابطه بین پروتئین خام با ارتفاع گیاه و فیبر خام منفی و با خاکستر کل و قابلیت هضم مثبت و معنی دار بود در معادله رگرسیونی گام به گام عملکرد علوفه ی خشک را به عنوان متغیر تابع صفات دیر زیستی، تاریخ ظهور سنبله و قندهای محلول در آب به عنوان متغیر مستقل، بیشترین تغییرات عملکرد علوفه خشک را توجیه نمودند در تجزیه به مولفه های اصلی، سه مؤلفه اول در مجموع 73 درصد تغییرات داده ها را توجیه کردند ضرایب بردارهای ویژه در مؤلفه اول نشان داد که صفات ارتفاع گیاه و صفات کیفی قابلیت هضم، قندهای محلول در آب، پروتئین خام، فیبر خام و خاکستر کل و در مؤلفه دوم صفات مرتبط با شادابی بوته، عملکرد علوفه، دیرزیستی و دیواره ی سلولی در گروه بندی ژنوتیپ ها نقش مهمی داشتند در تجزیه کلاستر به روش Ward ژنوتیپ ها در 4 گروه متفاوت قرار گرفتند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مسعود اسماعیلی شریف

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

علی اشرف جعفری

عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع

احمدرضا رنجبری

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

الهام قجاوند

کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

�سماعیلی شریف، مسعود و اشرف جعفری، علی و رنجبری، احمدرضا و قجاوند، الهام،1388،استفاده از گونه های مقاوم به خشکی جهت تولید علوفه در شرایط خشکسالی،دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن،اصفهان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن25 اردیبهشت 1388 · اصفهان