برآورد مکانی و زمانی نیاز آبی گندم در دوره های آبی مختلف با استفاده از روش های زمین آماری- مطالعه موردی استان همدان

چکیده مقاله

آب عامل اصلی محدود کننده در تولید محصولات کشاورزی است بررسی تغییر پذیری مکانی و زمانی نیاز آبی محصولات کشاورزی و در نظر گرفتن آن در مطالعات و برنامه ریزی ها منطقه ای، امکان بهره برداری بهینه از منابع آب محدود را می دهد اما به علت توزیع و تراکم نامناسب ایستگاه های هواشناسی ، بررسی دقیق تغییرات منطقه ای آن امکان پذیر نمی باشد بنابراین ضرورت دارد تا مقادیر تبخیر و تعرق محصول را در نقاط فاقد آمار معین بر آورد و آن را از حالت نقطه ای به منطقه ای تعمیم داد از جمله روش هایی که امکان برآورد تبخیر و تعرق محصول را در مقیاس منطقه ای فراهم می سازد، روش های زمین آمار می باشد از اینرو هدف این تحقیق بررسی روش های مختلف زمین آماری برای برآورد مکانی و زمانی نیاز آبی گندم در دوره های آبی مختلف می باشد در این تحقیق از آمار 16 ایستگاه هواشناسی سینوپتیک و کلیماتولوژی موجود در سطح منطقه همدان استفاده شد تبخیر و تعرق ماهانه و دوره رشد کلیه ایستگاه ها توسط دو روش پنمن مان تیث و تورنت وایت برای سه دوره آبی متفاوت که توسط نمایه استاندارد شده بارش مشخص شده بود محاسبه گردید از میان روش های زمین آماری موجود روش کریجینگ، کوکریجینگ و فاصله وزنی معکوس انتخاب و توسط نرم افزار GS بررسی شد ارزیابی نتایج و انتخاب مناسب ترین روش زمین آماری براساس دو معیار خطا سنجی میانگین خطای مطلق MAE و خطای انحراف از میانگین MBE صورت گرفت نتایج نشان داد که در مجموع، برای وضعیت خشکسالی روش مناسب برای برآورد نیاز آبی ماهانه گیاه در شش ماه دی، بهمن، فروردین، اردیبهشت، مرداد، و آذر روش کریجینگ می باشد برای ماه های اسفند، خرداد، مهر و آبان مناسب ترین روش، روش فاصله وزنی معکوس است همچنین برای تیر ماه روش مناسب، روش کوکریجینگ می باشد در شرایط نرمال برای ماه های فروردین، مرداد، آذر، آبان و اسفند روش کریجینگ و برای سایر ماهها روش فاصله وزنی معکوس مطلوب می باشد برای وضعیت ترسالی در ماه های دی، بهمن و اردیبهشت روش فاصله وزنی معکوس و برای بقیه ماه ها روش کریجینگ مناسب می باشد همچنین در مقیاس دوره رشد برای شرایط ترسالی و نرمال، در هر دو وضعیت کشت آبی و دیم ،روش کریجینگ مناسب است و برای وضعیت خشکسالی در کشت آبی روش کریجینگ و در کشت دیم روش فاصله وزنی معکوس بهتر می باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد رضا بهبهانی

دانشیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران

علی رحیمی خوب

استادیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران

محمد هادی نظری فر

کارشناس پژوهشی گروه مهندسی آبیاری و زهکشی پردیس ابوریحان دانشگاه تهر

رضوانه مومنی

کارشناس پژوهشی گروه مهندسی آبیاری و زهکشی پردیس ابوریحان دانشگاه تهر

�هبهانی، محمد رضا و رحیمی خوب، علی و نظری فر، محمد هادی و مومنی، رضوانه،1387،برآورد مکانی و زمانی نیاز آبی گندم در دوره های آبی مختلف با استفاده از روش های زمین آماری- مطالعه موردی استان همدان،دومین همایش ملی مدیریت شبکه های آبیاری و زهکشی،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش ملی مدیریت شبکه های آبیاری و زهکشی1 بهمن 1387 · اهواز