بررسی گزینه های مختلف علاج بخشی و بهینه سازی سد انحرافی دز

چکیده مقاله

سد انحرافی دز منبع تأمین کننده آب مورد نیاز شبکه آبیاری و زهکشی دز در 25 کیلومتری پایین دست سد مخزنی و 6 کیلومتری سد تنظی می دز بر روی رودخانه دز در شهرستان دزفول 150 کیلومتری شمال اهواز در استان خوزستان احداث شده است بهره برداری از شبکه آبیاری و زهکشی دز با وسعتی بالغ بر 125000 هکتار از سال 1341 شروع شده است تاسیسات آبگیری شبکه آبیاری دز بر سد انحرافی از نوع سرریز آزاد بتنی با طول 394 متر و ارتفاع 4 متر از بستر رودخانه می باشد طراحی و احداث سرریز سد انحرافی دز جهت عبور سیلاب با دبی 6000 متر مکعب بر ثانیه معادل حداکثر ظرفیت تخلیه سرریزهای سد های مخزنی و تنظیمی با آبگیری از طرفین انجام پذیرفته است ظرفیت آبگیر کانال غربی در ساحل راست 157 متر مکعب بر ثانیه و آبگیر کانال شرقی در ساحل چپ 92 متر مکعب بر ثانیه مجموعاً حدود 250 متر مکعب بر ثانیه می باشد پس از گذشت حدود 45 سال از زمان ساخت و بهره برداری از تأسیسات سد انحرافی دز مشکلاتی بروز نموده که علاج بخشی آن اجتناب ناپذیر گردیده است طی سالیان متمادی بهره برداری، جزایر رسوبی در دریاچه بالادست سد انحرافی دز پدید آمده که بتدریج در سالهای اخیر بهم پیوستگی پیدا نموده و موجب تشدید رسوب گذاری در آبراهه ساحل چپ جلو دهانه آبگیر کانال شرقی و عدم تأمین دبی مورد نیاز آبگیر شرقی گردیده است بطوریکه علیرغم وجود این تاسیسات هر ساله انحراف جریان پایه رودخانه به سمت آبگیر شرقی از طریق احداث خاکریزهایی موقت انجام می پذیرد با وقوع هرگونه سیل در رودخانه خاکریزهای مذکور تخریب و احداث مجدد آنها الزامی می گردد در این مطالعه ابتدا به بررسی علل بروز رسوب گذاری و مشکلات آبگیری پرداخته و در نهایت روشها و گزینه های مختلف علاج بخشی سد انحرافی دز ارائه می گردد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

جمال فیلی

کارشناس ارشد سازه های آبی سازمان آب و برق خوزستان

سیامک عباسپور

کارشناس سد و شبکه سازمان آب و برق خوزستان

حسین دعاوی

کارشناس ارشد سازه های هیدرولیکی سازمان آب و برق خوزستان

فیلی، جمال و عباسپور، سیامک و دعاوی، حسین،1387،بررسی گزینه های مختلف علاج بخشی و بهینه سازی سد انحرافی دز،دومین همایش ملی مدیریت شبکه های آبیاری و زهکشی،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش ملی مدیریت شبکه های آبیاری و زهکشی1 بهمن 1387 · اهواز