کمآبیاری با آب شور به منظور ارتقاء بهرهوری مصرف آب در منطقه بیرجند

چکیده مقاله

تجارب نشان م ی دهد که کمبود آب در طبیعت، خصوصاً در مناطق خشک و نیمه خشک، همواره با کاهش کیفیت آب همراه است لذا این تح قیق به منظور تعیین کارایی مصرف آب در شرایط توأم شوری و کم آبیاری برای دو رقم گندم و بکارگیری آن در برنامه ریزی مدیریت آبیاری در منطقه خشک بیرجند، در سال زراعی 85 1384 اجرا گردید قالب طرحآزمایشی کرتهای خردشده به صورت فاکتوریل با سه سطح شوری آب آبیاری S3, S2 , S1 بترتیب معادل 1/4 ، 4/5 و 9/6 m/ds به عنوان کرت های اصلی و دو رقم گندم قدس و روشن و چهار سطح آبیاری I4,I3,I2,I1 بترتیب معادل 50 ، 75 ، 100 و 125 درصد نیاز گیاه به عنوان کرت های فرعی بود که در سه تکرار اجرا شد نتایج نشان داد که افزایش شوری برای هر دو رقم گندم باعث کاهش نسبی کارایی مصرف آب شده است در کلیه سطوح تیمارهای مختلف، کارایی مصرف آب برای گندم رقم روشن، بیشتر از گندم قدس می باشد اثر تنش آبی بر روند تغییرات کارایی مصرف آب در کلیه تیمارها بدین صورت است که برای تیمارهای با حداکثر تنش آبی I1 یعنی تأمین 50 درصد نیاز آبی مقدار کارایی مصرف آب حداقل بودهاما در تیمار I2 تأمین 75 درصد نیاز آبی گیاه مقدار آن در کلیه تیمارها به حداکثر خود رسیده است علت افت زیاد 37/8 درصدی در کارایی مصرف آب تیمار I1 نسبت به I2 به این دلیل است که تنش آبی در تیمار I1 بقدری زیاد است که گیاه نمی تواند روند رشد طبیعی خود را طی کند بنابراین کاهش محصول زیادی داشته و چون میزان محصول در صورت کسر فرمول WUE قرار م ی گیرد لذا سبب افت شدید کارایی مصرف آب در تیمار I1 نسبت به تیمار I2 گردیده است تیمار S1I2 دارای بیشترین WUE برای دو رقم گندم قدس و روشن بترتیب برابر با 6/01 و 6/46 کیلوگرم در هکتار در میل ی متر م یباشد وچون تیمار I2 یک تیمار کم آبی محسوب می شود بنابراین می توان نتیجه گرفت که کارایی مصرف آب در تیمارهای کم آبیاری با سطح 75 درصد نیاز آبی گیاه بالاتر از تیمار هایی است که مقدار آب کاربردی آنها بیشتر است نتایج همچنین نشان داد که هر چه مقدار آب کاربردی باران آبیاری کمتر باشد، پتانسیل برای تخلیه رطوبت توسط گیاه بیشتر م ی شود و این موضوع نیز خود یکی از دلایل بالا بودن کارایی مصرف آب درکم آبیار یها است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی شهیدی

استادیار دانشگاه بیرجند

حیدر علی کشکولی

استاد دانشگاه شهید چمران اهواز

غلامرضا زمانی

استادیار دانشگاه بیرجند

�هیدی، علی و کشکولی، حیدرعلی و زمانی، غلامرضا،1387،کمآبیاری با آب شور به منظور ارتقاء بهرهوری مصرف آب در منطقه بیرجند،دومین همایش ملی مدیریت شبکه های آبیاری و زهکشی،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش ملی مدیریت شبکه های آبیاری و زهکشی1 بهمن 1387 · اهواز