چکیده مقاله
سازمان خواربار جهانی آب را منبع اصلی امنیت غذایی معرفی می کند که تاکید بر اهمیت آب شیرین برای کل انسانها وامنیت غذایی برای بهتر و سالم زیستن معرفی می کند امروزه بر اساس آمار سازمان ملل 800 میلیون انسان در دنیا به اندازه کافی غذا برای خوردن ندارند علاوه بر این رقابت برای تقاضای آب از یک طرف توسط مصرف کنندگان صنعتی ، خانگی و کشاورزی و از طرف دیگر بر اثر رخدادهای طبیعی به ویژه عوامل آب و هوایی خشکسالی افزایش می یابد بنابراین ایجاد امنیت غذایی در گرو ارتقاء بهره وری آب کشاورزی می باشد سوابق ارتقاء بهره وری آب کشاورزی در دنیا نشان می دهد که کشورهای موفق بدون استثناء از کشاورزی علمی استفاده نموده اند میزان کنونی تولیدات اراضی فاریاب ایران بالغ بر 57 میلیون تن است، بنابراین با صرف نظر از الگوی کشت و ناهمگونی پراکنش مکانی و زمانی ریزشهای جوی کارایی مصرف آب تقریبا معادل0/7کیلوگرم تولید به ازای هر یک متر مکعب آب آبیاری است که در مقایسه با کشورهای پیشرفته 1 الی 2 بسیار پایین می باشد همچنین بر اساس برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور میزان تولیدات کشاورزی فاریاب در افق سال 1400 بایستی بالغ بر 186 میلیون تن گردد برای دستیابی به هدف فوق با شرایط کنونی ، در سال 1400 به بیش از 266 میلیارد متر مکعب آب نیاز است که منابع آبی موجود توان ایجاد چنین حجم آبی را ندارند به منظور دستیابی به هدف فوق بایستی کارایی مصرف آب از 0/7به 1/8 تا 2 کیلوگرم تولید به ازای هر متر مکعب آب ارتقاء یابد بنابراین تنها در صورت بهینه سازی و افزایش کارایی مصرف آب در بخش کشاورزی میتوان به اهداف فوق دست یافت باشد از آنجاییکه ابعاد زمانی و مکانی در یک زمان تحت مطالعه و بررسی قرار میگیرند، ترکیب این دو فاکتور منجر به تحلیل مؤثرتر و درکی جامعتر از منطقه جهت برنامهریزی و تصمیمگیری میشود و نتیجه مطالعه، اطلاعات بیشتری در زمینه تکنیکهای ذخیره آب در کشاورزی در اختیارمان قرار خواهد داد تحقیق حاضر به بررسی تغییرات زمانی و مکانی بهره وری مصرف آب در استان همدان می پردازد به این صورت که مقادیر تبخیر و تعرق را برای محصول گندم بدست آورده و با استفاده از روش میان یابی معکوس وزنی فاصله در نرم افزارArcGIS9 2 تبدیل به سطح رستری کرده و مقادیر مجهول را بدست می آوریم تبخیر و تعرق مخرج کسر بهره وری است و صورت آن عملکرد محصولات می باشد که با استفاده ازآمارنامه های وزارت جهاد کشاورزی وبه خصوص سازمان جهاد کشاورزی استان همدان مقادیر آن ها را بدست آورده و از همپوشانی 2 لایه رستری تبخیر و تعرق و عملکرد نقشه گسترش مکانی بهره وری گندم بدست می آید
کلیدواژهها
نویسندگان
حسین بابازاده
مدیر گروه و استادیار گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه آزاد اسلامی واحد عل
محمدعلی بیات
دانشجوی کارشناسی ارشد رشته آبیاری و زهکشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد عل
شیوه ارجاع
�ابازاده، حسین و بیات، محمدعلی،1389،بررسی تغییرات مکانی و زمانی بهرهوری مصرف آب در مقیاس منطقه ای- مطالعه موردی استان همدان،سومین همایش ملی مدیریت شبکه های آبیاری و زهکشی،اهواز
ارائهشده در
مجموعه مقالات سومین همایش ملی مدیریت شبکه های آبیاری و زهکشی1 اسفند 1389 · اهواز