تبپ بندی اقلیمی بارش در ایستگاه هواشناسی اصفهان با استفاده از تکنیک تحلیل خوشه ای با هدف مدیریت خشکسالی

چکیده مقاله

اهمیت و نقش حیاتی آب در زندگی ما و ضرورت مدیریت بهینه بر نظام بهره برداری و حفظ و حراست از منابع آن بر کسی پوشیده نیست، حال آنکه کمبود مقدار بارش و نوسانات شدید آن در مقیاس های زمانی روزانه، فصلی و سالانه از ویژگی های ذاتی اقلیم ایران، خصوصاً استان اصفهان به شمار می رود و شهر اصفهان به عنوان مرکز این استانِ پهناور، در اغلب ایام سال با خشکسالی های شدید و کمبود منابع آبی مواجه بوده است لذا مدیریت کارامد و متناسب با نیازهای منطقه، می تواند نقش عمده ای در چگونگی بهره برداری از توان های محیطی، اقتصادی و کشاورزی این شهرستان را برای برنامه ریزان امر ایفا نماید در این پژوهش سعی شده است به مطالعه ی یکی از مهمترین منابع تأمین کننده آب منطقه، یعنی بارشِ روزانه پرداخته و ضمن خوشه کردن آن، راهکارهای مناسب جهت بهره برداری بهینه از هرکدام ازخوشه ها ارائه گردد به این صورت که ابتدا آمار بارشِ روزانه ی ایستگاه اصفهان طی یک دوره ی 42ساله 1385 1343 تهیه و سپس به کمک نرم افزارهای Excel , Surfer و Matlab مورد پردازش قرار گرفت سپس پایگاهی از داده های متغیر مورد نظر بارش روزانه در نرم افزار «مت لب» ایجاد، و سپس روی این مقادیر یک تحلیل خوشه ای به روش ادغام «وارد» انجام گرفت و درنهایت برای ایستگاه مورد نظر دارنمای بارش ترسیم گردید نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد بارش روزانه ایستگاه اصفهان در چهار تیپ اصلی و متمایز قرار می گیرد و بر اساس پارامترهای سه گانه ی بارشی شامل: میانگین ِ دوام، میانگینِ بارش و شدت بارش به ترتیب دارای ویژگی های زیر است: تیپ 1: بارش های متوسط دوام خفیف با شدت متوسط تیپ 2: بارش های متوسط دوام سنگین شدید تیپ 3: بارش های کم دوام خفیف کم شدت و تیپ 4 بارش های پُردوام بسیار سنگین بسیار شدید ملاحظه می شود که تیپ 4، نیازمند مدیریتِ بحران و تیپ 2، نیازمند مدیریت بهره برداری بهینه شده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سید محمد حسینی

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان

محمدرضا طحان

کارشناس ارشد اداره کل هواشناسی خراسان جنوبی

رضا برهانی

کارشناس ارشد اداره کل هواشناسی خراسان جنوبی

�سینی، سید محمد و طحان، محمدرضا و برهانی، رضا،1388،تبپ بندی اقلیمی بارش در ایستگاه هواشناسی اصفهان با استفاده از تکنیک تحلیل خوشه ای با هدف مدیریت خشکسالی،دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن،اصفهان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن25 اردیبهشت 1388 · اصفهان