صرفه جویی آب از طریق نشا پنبه در مناطق خشک و نیمه خشک

چکیده مقاله

سازگاری پنبه نسبت به شرایط رطوبتی متفاوت، امکان مصرف آب کمتر همراه با عملکرد اقتصادی مطلوب را برای این گیاه فراهم آورده است امروزه استفاده از روشهایی که بتوان آب مصرفی را کاهش داد بعنوان یک ضرورت انکارناپذیر در مناطق خشک و نیمه خشک مطرح می باشد با توجه به محدودیت منابع آب در مناطقی از کشور از جمله اصفهان که در آن کشت پنبه انجام می گیرد ولی زمان کاشت پنبه مقارن با دورۀ حساس رشد غلات می باشد، ابداع و استفاده از تکنیکهایی که بتوان تا حد امکان از منابع موجود حداکثر استفاده را نمود ضرورت می یابد کشت نشایی و انتقال آن به زمین اصلی در زمان مناسب یکی از روشهای صرفه جویی و استفاده بهینه از آب می باشد بانیانی پس از اجرای مستقیم در زمین اصلی یک تا دو دو نوبت آبیاری کمتر صورت گرفته و تعداد سمپاشی نسبت به مزارع شاهد یک بار کمتر صورت گرفته است استفاده از گلدانهای کاغذی جهت کشت و انتقال نشاء اخیراً به عنوان روشی جدید در بسیاری از کشورها برای پنبه مورد توجه و استفاده قرار گرفته است 1 با استفاده از این شیوه در مقدار بذر صرفه جویی شده، عمل تنک کردن محدود شده، امکان دو کشت در سال میسر گشته و مقدار تولید مزرعه به علت تناوب پنبه و غلات افزایش می یابد همچنین اثرات نامناسب محیطی در زمان کاشت نیز به حداقل می رسد و بیشترین تأثیر آن صرفه جویی در مصرف آب در ابتدای فصل و در مناطق دارای کمبود آب و داشتن زمان کافی برای آماده سازی زمین می باشد 1و4 نتایج تحقیق دیگری نیز مبین این مطلب است که کاشت بذر در اول اردیبهشت به ترتیب با تولید 4043، 3825 کیلوگرم وش در هکتار دارای بیشترین عملکرد و کاشت بذر و نشاء کاری در 30 خرداد نیز با 1388 و 1605 کیلوگرم وش در هکتار کمترین عملکرد را در مزارع طبس داشته اند تأثیر نشاء کاری بر روند رشد بدین گونه بود که در این روش وزن خشک گیاه، شاخص سطح برگ و سطح رشد نسبت به روش کاشت مستقیم بذر بالاتر بود 3 به منظور ارزیابی کشت نشایی پنبه در خاکهای شور آزمایشی در مؤسسه تحقیقات پنبه ورامین در سال 1377 انجام شد این آزمایش در دو تاریخ کشت 30 اردیبهشت و 22 خرداد و چهار تاریخ انتقال، کاشت همزمان در زمین اصلی، 10، 20 و 30 روز بعد از کشت در زمین اصلی در دو شیوه کاشت یک ردیفه و دو ردیفه اجرا شد نتایج نشان داده است که تأخیر کاشت مستقیم بذر شاخه های زایشی بیشتری داشت تعداد بوته تحت تأثیر انتقال نشاء قرار گرفت بدین صورت که هر چه زمان انتقال نشائ بیشتر می شد تعداد بوته کاهش می یافت استفاده از انتقال نشائ هیچ تأثیر بر روی عملکرد، زودرسی، تعداد غوزه در بوته در گیاه و اندازه غوزه ها نداشت 4

نویسندگان

محسن دهقانی

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

مجید جعفرآقایی

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

فرزاد پارسادوست

محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان

�هقانی، محسن و جعفرآقایی، مجید و پارسادوست، فرزاد،1388،صرفه جویی آب از طریق نشا پنبه در مناطق خشک و نیمه خشک،دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن،اصفهان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن25 اردیبهشت 1388 · اصفهان