مدیریت بحران خشکسالی در استفاده از منابع آب کشاورزی حوضه آبخیز زاینده رود در سطح مزرعه

چکیده مقاله

حوضه آبخیز زاینده رود اصفهان به عنوان مهمترین منبع تامین آب بخش میانی فلات مرکزی ایران شاهد بروز بحران خشکسالی در گذشته و حال بوده و امنیت اقتصادی کشاورزان این حوضه با تنشهای شدیدی روبرو بوده است مقابله با این بحران نیازمند اجرای سیاستهای تحت کنترل سازمانهای ذیربط در منطقه دارد لازمه انتخاب اصولی این سیاستها آن است که جنبه ها و نتایج ممکن آنها با استفاده از مدل های مربوطه شبیه سازی و ارزیابی شوند در مطالعه حاضر از روش برنامه ریزی ریاضی اقتصادسنجی EMP ، برای کاربرد در بخشی از حوضه زاینده رود واقع در شهرستان اصفهان، استفاده شد بر اساس نتایج حاصله که از اعمال سناریوهای مختلف کاهش عرضه آب بر مدل به دست آمد، نحوه مقابله بسته به شدت بحران و میزان محدودیتهای اعمال شده، متفاوت است در زمان اعمال محدودیتهای کم و متوسط سناریوهای کاهش 20 و 40 درصد موجودی منابع آب با اعمال حداکثر 20درصد کم آبیاری به همراه تقبل کاهش عملکرد برای بعضی از محصولات و تغییرات سطح زیر کشت آنها می توان به حداقل کاهش در بازده برنامه ای منطقه دست یافت با بروز بحرانهای شدیدتر 60 درصد کاهش موجودی منابع آب اعمال کم آبیاری می تواند تا کاهش سطح حداکثر 50درصد برای بعضی از محصولات نیز صورت پذیرد بر این اساس، توصیه شد که در اعمال سیاستهای محدود کردن عرضه آب در شبکه های آب رسانی، قبل از هرگونه اقدامات شتابزده ای، به تجزیه و تحلیل روشهای حداقل کردن آثار منفی اقتصادی این سیاستها منطبق با روش اجرائی این مطالعه پرداخته شود سپس، خروجی سد و عرضه آب در شبکه ها را بر اساس نتایج الگوی برنامه ریز ریاضی واقعی، تنظیم و توصیه های ترویجی لازم بر مبنای تغییرات میزان مصرف آب در مراحل مختلف کشت محصول صورت پذیرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علیرضا نیکوئی

دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی دانشگاه شیراز و عضو هیئت علمی مرکز تحقیق

منصور زیبایی

دانشیار بخش اقتصاد کشاورزی دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

نیکوئی، علیرضا و زیبائی، منصور،1388،مدیریت بحران خشکسالی در استفاده از منابع آب کشاورزی حوضه آبخیز زاینده رود در سطح مزرعه،دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن،اصفهان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن25 اردیبهشت 1388 · اصفهان