پایش خشکسالی مناطق شمالی ایران از دیدگاه شاخص های متعدد خشکسالی هواشناسی

چکیده مقاله

سیستم های پایش در راستای تدوین طرح های مقابله با خشکسالی و مدیریت فعال آن ، از ضروری ترین ابزار طراحی برای بررسی تغییرات مکانی و شدت خشکسالی در یک ناحیه می باشند و براساس هشدارهای این سیستم ها، زمان و نوع عملیات پیش بینی شده برای مقابله با خشکسالی فعال می شوند بر این اساس سیستم های پایش در تدوین طرح های مقابله با خشکسالی و مدیریت آن از اهمیت زیادی برخوردار هستند که بدین منظور از شاخص های خشکسالی برای بیان کمی این پدیده استفاده می گردد در این مطالعه با توجه به وضعیت آمار بارندگی ایستگاههای سینوپتیک موجود در مناطق شمال ایران ، داده های بارش سالانه 5 ایستگاه سینوپتیک رشت، بابلسر، انزلی، گرگان، رامسر در یک دوره 45 ساله انتخاب گردید پس از بررسی صحت داده ها و انجام آزمون داده های پرت ، همگنی داده ها با استفاده از روش جرم مضاعف بررسی گردید نواقص آماری داده ها از روش همبستگی برطرف شده و سپس مقادیر شاخص های PNPI، RAI و نیچه، SPI و SIAP محاسبه گردید براساس شاخص های متعدد خشکسالی با درجات متعدد در تمامی ایستگاهها به وقوع پیوسته است شدت و فراوانی خشکسالی در سه دوره 15 ساله بررسی شد بر این اساس، بر مبنای شاخص های SIAP، RAI شدیدترین خشکسالی ها در 15 سال سوم موردمطالعه 2003 1989 به وقوع پیوسته اند بیشترین وقوع خشکسالی براساس شاخص PNPI مربوط به ایستگاه رامسر، براساس شاخص RAI، مربوط به ایستگاه گرگان، براساس شاخص نیچه مربوط به ایستگاه بابلسر، براساس شاخص SPI مربوط به ایستگاه رشت، براساس شاخص SIAP مربوط به ایستگاه های بابلسر و رشت بوده است براساس شاخص های متعدد فراگیرترین سال های خشک مربوط به سال های 1991، 1995 بوده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد جواد نحوی نیا

دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی دانشگاه تهران

محمدرضا حاجی هاشمی جزی

دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بیابان زدایی دانشگاه تهران

مسعود پارسی نژاد

استادیار گروه آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران

عیسی بندک

دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بیابان زدایی دانشگاه تهران

نحوی نیا، محمد جواد و حاجی هاشمی جزی، محمدرضا و پارسی نژاد، مسعود و بندک، عیسی،1388،پایش خشکسالی مناطق شمالی ایران از دیدگاه شاخص های متعدد خشکسالی هواشناسی،دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن،اصفهان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن25 اردیبهشت 1388 · اصفهان