مدیریت دانش در عصر تحول دیجیتال و هوش مصنوعی: مرور نظام مند پیشینه، داده های تجربی و چارچوبی پویا برای تعادل میان رمزگذاری، شخصی سازی و اشتراک اجتماعی

چکیده مقاله

مدیریت دانش در سه دهه گذشته از یک حوزه فناورانه و ذخیره سازی محور به عرصه ای اجتماعی، فرایندی، راهبردی و انسان محور تبدیل شده است که هم زمان با خلق، ذخیره، اشتراک، به کارگیری و به روزرسانی دانش در سطوح فردی، تیمی و سازمانی سروکار دارد این مقاله با هدف مرور نظام مند مبانی نظری، پیشینه پژوهش و داده های تجربی تولیدشده توسط سایر محققان، به تحلیل شکاف های موجود در ادبیات مدیریت دانش می پردازد یافته های متاآنالیز شده و داده های طولی گردآوری شده از مطالعات متعدد نشان می دهند که ۶۲ درصد از سازمان ها از استراتژی رمزگذاری و ۳۸ درصد از استراتژی شخصی سازی در مدیریت دانش استفاده می کنند و شرکت هایی که بین استراتژی مدیریت دانش و استراتژی کسب وکار خود هماهنگی دارند، ۲۸ درصد عملکرد مالی بهتری دارند شرکت های دارای استراتژی رمزگذاری ۳۴ درصد هزینه کمتر و ۲۲ درصد سرعت بیشتر در محصولات استاندارد دارند، در حالی که شرکت های دارای استراتژی شخصی سازی ۴۱ درصد نوآوری بالاتر و ۳۶ درصد حاشیه سود بیشتری در محصولات پیچیده گزارش کرده اند سرمایه اجتماعی با ضریب ۰/۵۶ بر سرمایه فکری و سرمایه فکری با ضریب ۰/۴۸ بر عملکرد سازمانی تاثیر دارد و ابعاد رابطه ای اعتماد با ضریب ۰/۵۳ قوی ترین تاثیر را دارد از میان پروژه های موفق مدیریت دانش، ۷۸ درصد ابعاد اجتماعی را جدی گرفته اند، در حالی که در پروژه های ناموفق این نسبت تنها ۲۱ درصد بوده است هفت عامل کلیدی موفقیت شامل فرهنگ حامی دانش ۸۵ درصد ، حمایت مدیریت ارشد ۷۹ درصد ، زیرساخت فناوری مناسب ۷۲ درصد ، فرایندهای مشخص ۶۸ درصد ، انگیزه ها و پاداش ها ۶۴ درصد ، اندازه گیری عملکرد ۵۶ درصد و آموزش مداوم ۵۱ درصد هستند و سازمان هایی که حداقل پنج عامل را دارند، ۳/۴ برابر موفق ترند جوامع عملی موثر زمان حل مسئله را ۴۲ درصد کاهش و سرعت نوآوری را ۳۶ درصد افزایش می دهند و وجود تسهیل گر اختصاصی با ضریب ۰/۴۷ قوی ترین پیش بین کننده اثربخشی است میانگین همبستگی اعتماد با اشتراک دانش ۰/۴۸ است و این رابطه در فرهنگ های جمع گرا ۰/۵۶ قوی تر از فرهنگ های فردگرا ۰/۳۹ است به کارگیری هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در سیستم های مدیریت دانش، دقت بازیابی دانش را ۴۳ درصد افزایش و زمان جستجو را ۵۶ درصد کاهش می دهد، اما ۴۴ درصد از سازمان ها چالش های اخلاقی نظیر سوگیری الگوریتمی و حریم خصوصی را موانع اصلی پیاده سازی گزارش کرده اند نتایج مرور داده ها حاکی از آن است که رویکردهای صرفا فناورانه برای موفقیت در مدیریت دانش کافی نیستند برپایه این یافته ها، مقاله حاضر چارچوبی یکپارچه و پویا ارائه می دهد که در آن بر ضرورت گذار از فناوری محوری به انسان محوری، از رمزگذاری صرف به تعادل رمزگذاری و شخصی سازی، از ذخیره سازی ایستا به اشتراک پویا، از نگاه انباشتی به نگاه ارزش آفرین، و از مدیریت دانش درون سازمانی به مدیریت دانش شبکه ای و باز تاکید می شود نتیجه گیری نهایی مقاله بیانگر آن است که موفقیت در مدیریت دانش دیگر نه از طریق سرمایه گذاری صرف در سیستم های فناوری اطلاعات، بلکه از طریق ایجاد فرهنگ حامی دانش، توسعه سرمایه اجتماعی، طراحی مشوق های متوازن پولی و غیرپولی، و بهره گیری هوشمندانه از فناوری های نوین با توجه به پیامدهای اخلاقی آن ها حاصل می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علیرضا محمودی فرد

دکترای حرفه ای هوش مصنوعی و مدرس دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران

سید محمدرضا حسینی علی آباد

استاد دانشگاه های ملی و بین المللی، گروه مجموعه مدیریت، علوم پایه و مهندسی

محمودی فرد، علیرضا و حسینی علی آباد، سید محمدرضا،1404،مدیریت دانش در عصر تحول دیجیتال و هوش مصنوعی: مرور نظام مند پیشینه، داده های تجربی و چارچوبی پویا برای تعادل میان رمزگذاری، شخصی سازی و اشتراک اجتماعی،نخستین کنفرانس ملی یافته های نوین در علوم مدیریت، حسابداری، اقتصاد، تجارت و بورس ایران،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نخستین کنفرانس ملی یافته های نوین در علوم مدیریت، حسابداری، اقتصاد، تجارت و بورس ایران20 مهر 1404 · تهران