ارزیابی نقش مشارکت ساکنین در بازآفرینی شهری محله شهید فردین پور شهر اراک

چکیده مقاله

شهرها در طول زمان رشد و توسعه می یابند و بخش های هسته اولیه آنها به عنوان بافت های قدیمی مورد بی توجهی و بی مهری قرار می گیرند سامان نژاد و همکاران، ۱۴۰۲ از چالش های مهمی که از دهه ۱۹۷۰ میلادی در شهرهای بزرگ دنیا شروع شده و در عصر کنونی نیز تداوم داشته، فرآیندهای مربوط به رکود و زوال و افت شهری می باشد که منجر به ایجاد بافت های ناکارآمد و فرسوده شهری شده است گودرزی و همکاران، ۱۴۰۲ بافت های فرسوده به علت کم توجهی مدیران و مسئولین مربوطه و عدم برنامه ریزی مناسب و وجود مسائل و مشکلات فراوان ازجمله شبکه معابر نامناسب، فرسودگی واحدهای مسکونی، ضعف زیرساخت ها، مشکلات زیست محیطی و مسیر رکود و عقب ماندگی را طی می کنند گودرزی و همکاران، ۱۴۰۲ و ارزش های پذیرش شهروندی آن کاهش یافته، ساکنان از شرایط زندگی در محل، رضایت و ایمنی خاطر ندارند و نیازهای اساسی آنها برآورده نمی شود نصر، ۱۳۹۶ این در حالیست که بافت های فرسوده به دلیل مرکزیت جغرافیایی، سهولت دسترسی، استقرار بازار و فعالیت های تجاری و دارا بودن ارزش های تاریخی و فرهنگی، ظرفیت بالقوه برای تولید درآمد دارند و سرمایه گذاری در این مناطق از نظر اقتصادی مقرون به صرفه خواهد بود بابایی فرد و همکاران، ۱۳۹۴ و با انجام بازآفرینی محله محور می توان این محلات را به هویت اصلی خود برگرداند در حقیقت بازآفرینی شهری، رویکردی برای توسعه درونزای شهری است و در حقیقت به کارگیری توان های بالقوه و بالفعل موجود در برنامه ریزی های شهری، تلاش در جهت ایجاد تعادل در نحوه توزیع کیفی و کمی جمعیت، هماهنگی میان بنیان های زندگی اجتماعی و گریز از فقر شهری و در نهایت استفاده از مشارکت اجتماعی مردم است نوریان و آریانا: ۱۳۹۱، ۱۶ مشارکت ساکنین مهم ترین عامل در بازآفرینی محلات فرسوده شهرهاست و اگر در طرح های بازآفرینی محلات، مشارکت ساکنین صورت نپذیرد، نباید انتظار تحقق اهداف طرح را داشت و ارزیابی سیاست های شهری مانند طرح های بازآفرینی بافت های فرسوده شهری و سنجش نحوه مشارکت ساکنین، جنبه های مثبت و منفی این طرح ها را برای برنامه ریزان شهری آشکار می سازد شهر اراک از نظر تاریخی شهر جدید و با سابقه ای دویست ساله و طبق آخرین آمار نفوس و مسکن مرکز آمار کشور در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن برابر با ۵۹۰ هزار نفر بوده است مرکز آمار ایران، ۱۳۹۵ این شهر پس از انتخاب شدن به عنوان یکی از مکان های صنعتی کشور، رشد و گسترش زیادی را تجربه نمود حسینی و چینی چیان، ۱۳۹۰ از محله های فرسوده شهری اراک، محله شهید فردین پور با وسعت ۲ ۷ هکتار می باشد که در بافت مرکزی شهر اراک قرار دارد این محله به سبب موقعیتش در سطح شهر از امتیاز و موقعیت ویژه ای برخوردار است محله مورد بحث در منطقه ۵ شهرداری اراک قرار گرفته و از شمال به خیابان محسنی، از غرب به خیابان شیخ فضل الله نوری و از شرق به خیابان فداییان اسلام که همگی از خیابان های اصلی شهر اراک می باشند، محدود می گردد این محله از محلات قدیمی شهر اراک می باشد که بعد از احداث هسته مرکزی شهر که همان قلعه سلطان آباد و بازار می باشد، در مرحله دوم گسترش شهر اراک شکل گرفت محله شهید فردین پور بر اساس شیوه نامه شناسایی محدوده ها و محلات هدف بهسازی و نوسازی ۱۳۸۵ به عنوان یکی از محلات فرسوده شهر اراک با هماهنگی مدیریت شهری، به منظور اجرای یک پروژه پیشگام انتخاب گردید پژوهش حاضر با هدف ارزیابی نقش مشارکت ساکنین در بازآفرینی شهری محله شهید فردین پور شهر اراک تلاش دارد با روش تحلیلی توصیفی و با انجام مصاحبه و نظر سنجی حضوری از تمامی ساکنین و تجزیه و تحلیل اطلاعات روند مشارکت ساکنین در بازآفرینی شهری محله شهید فردین پور شهر اراک را مورد بررسی قرار دهد به دنبال توسعه شهرنشینی مشکلات آن نیز به تدریج پدیدار و شناخته شدند از اوایل دهه ۱۹۶۰ بحران های شهری گسترده تر شد و به دنبال آن بروز گسترش بحران در جنبه های مختلف بافت های شهری اعم از زیست محیطی، اجتماعی، کالبدی، اقتصادی و شد شریفی، ۱۳۹۳ بافت شهری عبارت است از درهم تنیدگی فضاها و عناصر شهری که به تبع شرایط طبیعی به ویژه توپوگرافی و اقلیم به طور فشرده یا گسسته و با نظم خاص در محدوده شهر یعنی بلوک ها و محلات شهری جایگزین شده اند فرید، ۱۳۷۳ هر بافت شهری متشکل از دو بخش اصلی کالبد و عملکرد است بخش هایی از بافت های شهری که کیفیت کالبدی و کارکردی آنها کاهش یافته یا منحل گردیده است، بافت فرسوده نامیده می شود حناچی و همکاران، ۱۳۸۶ فرسودگی یا کاهش سودمندی عبارت است از کاهش عمر مفید یک کالای سرمایه ای فرسودگی در اساس پیامد تغییر پیش بینی شده یا پیش بینی نشده و نیز ثبات نسبی بافت ساخته شده و مکان آن است عندلیب، ۱۳۸۹

نویسندگان

فریدون عسگری

شعبان یادگاریامیرحسین نجمیاحد مومن پور

شعبان یادگاری

فریدون عسگریامیرحسین نجمیاحد مومن پور

امیرحسین نجمی

فریدون عسگریشعبان یادگاریاحد مومن پور

احد مومن پور

فریدون عسگریشعبان یادگاریامیرحسین نجمی

�سگری، فریدون و یادگاری، شعبان و نجمی، امیرحسین و مومن پور، احد،1404،ارزیابی نقش مشارکت ساکنین در بازآفرینی شهری محله شهید فردین پور شهر اراک،کنفرانس ملی مدیریت شهری با رویکرد توسعه پایدار،خرم آباد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات کنفرانس ملی مدیریت شهری با رویکرد توسعه پایدار15 مهر 1404 · خرم آباد