بررسی الگوی انعطافپذیری در عملکرد حیاط مرکزی خانه های سنتی ایران (بر مبنای بررسی حیاط مرکزی خانه های سنتی شیراز)

چکیده مقاله

حیاط مرکزی عنصری مستقل با در نظر گرفتن تنوع نیازهای انسانی و عنصری جهت ساماندهی خانه های سنتی در ایران است سازمان فضایی حیاط مرکزی، تنوع فضایی گسترده ای را برای ساکنانش عرضه می کند و مشوق تجربه و فعالیت های متنوع است که ابعاد هر فعالیت به ظاهر ساده را با این ارائه متنوع فضایی افزایش می دهد حیاط مرکزی خانه های سنتی عضو اصلی ساماندهی فضاهای خانه بوده و از نظر میزان مساحت، فضای بالقوه ای را به خود اختصاص داده است که به عنوان فضایی مستقل جهت برطرف کردن نیازهای متعدد انسان کاربرد دارد این فضا بدون نیاز به تغییرات کالبدی، الگوی جاری رفتار را در زمان های مختلف تامین می کند انعطاف پذیری یک فرایند پویا تعریف می شود که مسئول ایجاد انطباق مثبت، علیرغم وجود تجارب مخالف یا تروماتیک در فرد است نظریه های جدید به انعطاف پذیری به عنوان ساختاری چندبعدی نگاه می کنند که شامل مهارت های خاصی چون مهارت حل مسئله می باشد مکان هایی که بتوانند برای منظورهای متنوعی به کار آیند در مقایسه با مکان هایی که برای کاربری فضا است چارچوب اصلی مقاله از یک ماتریس دووجهی تشکیل شده است؛ مشخص و محدودی طراحی شده اند، حق انتخاب های بیشتری را به کاربران عرضه می دارند محیط هایی که با قابلیت عرضه چنین گزینه هایی را داشته باشند، دارای کیفیتی هستند که آنها را انعطاف پذیر می نامیم الگوی خانه های حیاط مرکزی در معماری سنتی ایران یکی از عمومی ترین گونه ها است که از امکانات بالقوه خاصی جهت انعطاف پذیری برخوردار هستند این مقاله به بازخوانی نیازهای ساکنین و رفتارهای جاری در حیاط مرکزی خانه های سنتی است و به دنبال استخراج الگوهای انعطاف پذیری در این شده است که یک وجه آن الگوهای انعطاف پذیری تطبیق پذیری، تغییرپذیری و تنوع پذیری است و وجه دیگر آن فعالیت های جاری اجباری، اختیاری و اجتماعی ، در این فضا است پرسش این پژوهش این است که کدام یک از الگوهای انعطاف پذیری بیشتر با نیازهای ساکنین و فعالیت های جاری در حیاط خانه های سنتی ایران منطبق بوده است شیوه گردآوری اطلاعات در این پژوهش از طریق مشاهده و مصاحبه رودررو با ساکنین بوده است از این روش، الگوهای رفتاری جاری در نمونه های موردی استخراج می گردد و در نهایت با روش تحلیل محتوا نتایج بدست آمده در تطابق با نقشه ها منجر به استخراج الگوهای انعطاف پذیری شده است نتایج حاکی از آن است که انطباق پذیری مهم ترین وجه الگوی انعطاف پذیری در عملکرد حیاط مرکزی خانه های سنتی شیراز است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

حمید اسکندری

استادیار گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

�سکندری، حمید،1404،بررسی الگوی انعطافپذیری در عملکرد حیاط مرکزی خانه های سنتی ایران (بر مبنای بررسی حیاط مرکزی خانه های سنتی شیراز)،کنفرانس ملی مدیریت شهری با رویکرد توسعه پایدار،خرم آباد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات کنفرانس ملی مدیریت شهری با رویکرد توسعه پایدار15 مهر 1404 · خرم آباد