بررسی تاثیر تغییرات اقلیمی بر طراحی و ساخت زیرساخت های شهری

چکیده مقاله

تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی قرن حاضر، تاثیرات عمیق و گسترده ای بر پایداری، دوام و عملکرد زیرساخت های عمرانی شهری بر جای گذاشته است نوسانات شدید دمایی، تغییر در الگوی بارش، افزایش فراوانی و شدت پدیده های حدی جوی همچون سیل، خشکسالی و طوفان، و نیز بالا آمدن سطح آب دریاها از جمله عوامل موثری هستند که می توانند کارایی و طول عمر سازه های شهری را به شدت تحت تاثیر قرار دهند شکیب، ۱۴۰۳ این شرایط، نه تنها کیفیت عملکرد زیرساخت های موجود را تهدید می کند، بلکه ضرورت بازنگری اساسی در فرآیند طراحی، مکان یابی، مصالح مصرفی و مدیریت نگهداری زیرساخت های شهری را نیز برجسته می سازد در حال حاضر، تغییرات اقلیمی کره زمین با سرعتی بیش از هر زمان دیگری در تاریخ بشر در حال وقوع است و پیامدهای ناشی از آن به صورت فزاینده ای بر جامعه و محیط زیست در سراسر جهان مشاهده می شود نصیری و دیگران، ۱۴۰۰ در سال های اخیر، وقوع رویدادهای طبیعی در سطح جهانی به طور چشمگیری افزایش یافته است این رویدادها، علاوه بر آشکار ساختن میزان بالای آسیب پذیری شهرها، بر لزوم مطالعه ی دقیق علل بروز و نحوه ی مقابله با آن ها تاکید دارند بخش عمده ای از این بحران ها ناشی از پدیده ای است که به عنوان تغییرات اقلیمی شناخته می شود؛ پدیده ای که ریشه در فعالیت های انسانی در ابعاد گوناگون دارد، از جمله صنعتی سازی، گسترش بی رویه ی شهرنشینی، تخریب زیست بوم های طبیعی، و دگرگونی در شیوه های کشاورزی و الگوهای مصرف منابع طبیعی Masih, ۲۰۱۰ در حال حاضر، تغییرات اقلیمی کره زمین با سرعتی بیش از هر زمان دیگری در تاریخ بشر رخ می دهد و آثار آن بر جامعه و محیط زیست به طور فزاینده ای قابل مشاهده است این پدیده با افزایش دما، تغییر الگوهای بارش و تشدید پدیده های حدی، تهدیدی جدی برای زیست پذیری شهری به شمار می رود با توجه به تاثیرات فزاینده ی تغییرات آب وهوایی، بسیاری از شهرها رویکرد خود را از کاهش مصرف انرژی فسیلی و انتشار گازهای گلخانه ای به سمت توسعه سیاست های سازگاری با اقلیم گسترش داده اند DePaul, ۲۰۱۲ در این میان، کشورهای توسعه یافته با بهره گیری از انرژی های تجدیدپذیر مانند باد و خورشید، گام های موثری در کاهش وابستگی به سوخت های فسیلی برداشته اند کاهش و ارزیابی خطرات تغییرات آب وهوا برای هر شهر، از نظر برنامه ریزی شهری و اقدامات پیشگیرانه اهمیت زیادی دارد Grafakos et al, ۲۰۲۰; Ofori et al, ۲۰۱۷ با وجود شناخت گسترده پیامدهای تغییر اقلیم، بیشتر مطالعات در مقیاس های جهانی یا ملی انجام شده و تنها تعداد اندکی از آن ها به بررسی خطرات اقلیمی در سطح شهری پرداخته اند Aerts and Botzen, ۲۰۱۴; Stocker et al, ۲۰۱۵ این در حالی است که شهرها، به ویژه کلان شهرهای پرجمعیت، از آسیب پذیرترین فضاها در برابر پیامدهای اقلیمی محسوب می شوند و نیازمند سیاست گذاری و برنامه ریزی بومی برای کاهش خطرات و افزایش تاب آوری اند تغییرات اقلیمی نه تنها محصول مداخلات انسانی در طبیعت است، بلکه خود به عاملی در تشدید و گسترش بحران های طبیعی، به ویژه در مناطق شهری، تبدیل شده است در یک قرن گذشته، میانگین دمای کره ی زمین حدود یک درجه سانتی گراد افزایش یافته است بر اساس پیش بینی ها، هدف جامعه ی جهانی این است که این افزایش دما تا پایان قرن بیست ویکم حداکثر به دو درجه سانتی گراد محدود شود با این حال، شواهد نشان می دهند که در صورت تداوم روند کنونی، این میزان تا سال ۲۰۵۰ به حدود دو درجه سانتی گراد خواهد رسید Sharma, ۲۰۱۷ افزایش دما و تغییر الگوهای اقلیمی، تاثیر مستقیمی بر عملکرد زیرساخت های شهری دارد برای نمونه، تغییرات دمایی می تواند باعث انبساط و انقباض مصالح ساختمانی، کاهش دوام آسفالت و بتن، و افزایش فرسودگی سیستم های حمل ونقل و انرژی شود از سوی دیگر، افزایش شدت بارش ها و سیلاب ها، کارایی سیستم های زهکشی و فاضلاب شهری را به چالش می کشد و زیرساخت های حیاتی همچون شبکه های آب، برق و حمل ونقل را در معرض خطر قرار می دهد همچنین بالا آمدن سطح آب دریاها تهدیدی جدی برای

نویسندگان

مهدی آزادمنش

سعید بیرانوند

سعید بیرانوند

مهدی آزادمنش

�زادمنش، مهدی و بیرانوند، سعید،1404،بررسی تاثیر تغییرات اقلیمی بر طراحی و ساخت زیرساخت های شهری،کنفرانس ملی مدیریت شهری با رویکرد توسعه پایدار،خرم آباد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات کنفرانس ملی مدیریت شهری با رویکرد توسعه پایدار15 مهر 1404 · خرم آباد