تحلیلی بر اولویت های اجرایی در ارتقاء کیفیت محیط های شهری با رویکرد شهر دوستدار سالمند (مطالعه موردی: شهر خرم آباد)

چکیده مقاله

شهرها امروزه مقصد و محل سکونت بیش از نیمی از جمعیت جهان شده است امروزه شهرها میزبان جمعیت ها و فعالیت های اقتصادی قابل توجهی هستند و پیش بینی می شود که تا سال ۲۰۵۰، هفتاد درصد از جمعیت جهان به دلیل شهرنشینی سریع در مناطق شهری زندگی Zhou & Zhao, ۲۰۲۵; Solecki et al , ۲۰۱۸; Chen et al , ۲۰۲۰ همزمان با این مسئله، سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۷ این مسئله را بیان نمود که علاوه بر رشد شهرنشینی گسیخته، سهم جمعیت مسن و بالای ۶۰ سال نیز از کل جمعیت رو به افزایش است در گزارش این سازمان به صراحت ذکر شده است که پیری جمعیت و شهرنشینی به عنوان دو روند جهانی و نیروی پیشران، در شکل دهی به قرن ۲۱ نقش دارند WHO, ۲۰۰۷ براساس برآوردهایی که سازمان بهداشت جهانی انجام داده است، جمعیت افراد مسن و سالمند ۶۰ سال و بیشتر طی سال های ۲۰۰۶ تا ۲۰۵۰ دو برابر خواهد شد این مسئله در مناطقی مانند آسیا و آمریکای لاتین بیشتر حائز اهمیت است در این مناطق جمعیت سالمندان بیش از دو برابر رشد خواهد داشت پیری جمعیت و افزایش سهم نسبی جمعیت سالمندان، در کشور ایران نیز به یک چالش تبدیل شده است براساس آمار سرشماری عمومی نفوس و مسکن، جمعیت ۶۰ سال و بیشتر کشور ایران پس از سال ۱۳۷۵ روند صعودی را طی کرده است سهم نسبی جمعیت گروه سنی مذکور از رقم ۶/۶ درصد در سال ۱۳۷۵ به ۳/۹ درصد در سال ۱۳۹۵ رسیده است همچنین در سال ۱۴۰۰ تعداد سالمندان کل کشور ۸ میلیون و ۸۶۳ هزار نفر یعنی ۴۳/۱۰ درصد گزارش شده است استان لرستان نیز به تبعیت از شرایط جهانی و ملی با افزایش جمعیت سالمندان مواجه است طی سال های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۵، درصد جمعیت سالمندان در استان لرستان از ۳/۷ درصد به ۳/۹ درصد افزایش یافته است این در حالی است که این شاخص طی ۳۰ سال از سال ۱۳۴۵ تا سال ۱۳۷۵ تقریبا ثابت و حدود ۵ درصد بوده است و طی ۱۵ سال از سال ۱۳۷۵ تا سال ۱۳۹۰ حدود ۲ درصد افزایش داشته است و سالمندان ۳/۷ درصد از جمعیت استان را به خود اختصاص داده اند در سال ۱۳۹۵، سالمندان استان لرستان ۳۱/۹ درصد از کل جمعیت استان را داشتند طبق آخرین آمار و اطلاعات مستخرج از سامانه سیب دانشگاه علوم پزشکی، در سال ۱۴۰۲، سهم نسبی جمعیت سالمندان در استان مذکور برابر با ۷۵/۱۳ درصد گزارش شده است این روند رو به رشد در جمعیت سالمندان در مقیاس های جهانی، ملی و محلی باعث شد تا عنوان شهر دوستدار سالمند مطرح شود براساس اطلاعات بدست آمده، در سال ۱۳۶۵ تعداد سالمندان در شهر خرم آباد برابر با ۹۶۳۹ نفر بوده است که سهم نسبی این آمار برابر با ۶۲/۴ درصد برآورد شده است طی سال های ۱۳۶۵ تا ۱۳۸۵ رشد سهم نسبی جمعیت سالمندان آرام بوده و در سال ۱۳۸۵ به ۶۴/۵ درصد افزایش یافته است اما این شاخص در سال ۱۳۹۵ با شیب زیادی رشد کرده و به ۱۲/۹ درصد رسیده است این شیب تند از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ نیز وجود داشته و سهم نسبی جمعیت سالمندان در شهر مورد مطالعه به رقمی در حدود ۱۲ درصد افزایش یافته است بنابراین توجه به جایگاه و نقش سالمندان در نظام برنامه ریزی شهری و معماری و تحقق پذیری شهرهای دوستدار سالمند، از اولویت های اساسی در فرآیند برنامه ریزی شهری است شهر دوستدار سالمند، با فراهم آوردن فرصت هایی برای سلامت، مشارکت و ایمنی، در کنار تشویق سالمندی پویا، با افزایش سن افراد، کیفیت زندگی شان را نیز بهبود می بخشد Nordqvist,۲۰۱۷:۳۳ سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۷ طی مطالعه ای جامع، در ۳۳ شهر از ۲۲ کشور دنیا، اقدام به تهیه ویژگی های اصلی شهر دوستدار سالمند در ۸ محور کرد: فضاهای باز و بناهای عمومی، حمل و نقل، مسکن، مشارکت اجتماعی، احترام و پذیرش اجتماعی، مشارکت مدنی و اشتغال، ارتباطات و اطلاعات، حمایت اجتماعی و خدمات بهداشتی بررسی وضعیت این ویژگی ها در یک شهر نشان می دهد که آن شهر چقدر دوستدار سالمند است

نویسندگان

سیدرضا آزاده

مقاله تحلیلی بر اولویت های اجرایی در ارتقاء کیفیت محیط های شهری با رویکرد شهر دوستدار سالمند (مطالعه موردی: شهر خرم آباد)

�زاده، سیدرضا،1404،تحلیلی بر اولویت های اجرایی در ارتقاء کیفیت محیط های شهری با رویکرد شهر دوستدار سالمند (مطالعه موردی: شهر خرم آباد)،کنفرانس ملی مدیریت شهری با رویکرد توسعه پایدار،خرم آباد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات کنفرانس ملی مدیریت شهری با رویکرد توسعه پایدار15 مهر 1404 · خرم آباد