چکیده مقاله
گسترش روزافزون شهرها و محدودیت ایجاد مسیرهای سطحی جهت کاهش ترافیک، لزوم بکارگیری روش های حمل و نقل درون شهری ریلی مانند مترو را ایجاب نموده که نیازمند احداث مسیرهای تردد جدید مانند تونل می باشند سریع ترین و ایمن ترین راه احداث تونل های مترویی استفاده از دستگاه حفاری مکانیزه EPB TBM در محیط های شهری می باشد خط A قطار شهری قم با طول حدود ۱۴۷۰۰ متر به شکل زیرزمینی از ایستگاه مسجد جمکران شروع شده و با طی ۱۴ ایستگاه در مسیر، به قلعه کامکار ختم می شود حد فاصل ایستگاه های A۱ تا A۳ به روش سنتی و مابقی مسیر با استفاده از یک دستگاه EPB به قطر ۹/۳۹ متر حفاری خواهد شد دستگاه استفاده شده در تونل پروژه خط A مترو قم از نوع TBM EPB ساخت شرکت هرنکنشت بوده است با توجه به شرایط خاک مسیر، وضعیت آب زیرزمینی و راندمان مورد نیاز، حفر تونل در بخش مکانیزه به صورت تمام مقطع و با استفاده از یک دستگاه TBM EPB انجام می شود پیشروی تونل شامل نصب پوشش دائم تونل قطعات بتنی پیش ساخته و تزریق پشت سگمنت ها نیز خواهد بود پس از اتمام حفاری مکانیزه می بایست در نقطه ای از شهر دستگاه دمونتاژ شده و از محیط شهری خارج گردیده و ایستگاه های مسیر تکمیل گردد در محیط های شهری با توجه به فضای نسبتا کم جهت عملیات دمونتاژ دستگاه حفاری،می بایست با توجه به پارامترهای مورد نیاز حداقل فضا و کمترین ریسک اجرایی درنظر گرفته شده و طوری فضا درنظر گرفته شود تا آسیبی به تجهیزات دستگاه وارد نشود پارامترهای اصلی تعیین کننده در ابعاد شفت خروج دستگاه شامل: ابعاد و نوع و تعداد جرثقیل جهت دمونتاژ، موقعیت ارتفاعی خروج دستگاه، ابعاد بزرگترین قطعه دستگاه TBM، وزن سنگین ترین قطعه دستگاه جهت خروج پایداری شفت خروج دستگاه نیز می بایست در اولویت طراحی ابعاد شفت خروج در نظر گرفته شود هر چه ابعاد شفت خروج دستگاه بیشتر باشد، انعطاف پذیری جرثقیل جهت خروج و مانور بیشتر بوده و ریسک اجرایی کمتر می باشد، هر چه ابعاد شفت خروجی کمتر باشد ایمنی کار بیشتر و هزینه های سیستم نگهداری جهت پایداری شفت کمتر خواهد بود هر چه تراز موقعیت خروج دستگاه به سطح زمین نزدیک تر باشد و در ارتفاع نزدیک تری به سطح باشد، مانور جرثقیل و ابعاد مورد نیاز جهت چرخش جرثقیلکمتر مورد نیاز می باشد سنگین ترین قطعه در اکثر TBM ها مربوط به main bearing بوده که در انتخاب نوع جرثقیل تعیینکننده می باشد که به جهت مشخص نمودن محدوده مانور جرثقیل حائز اهمیت می باشد بزرگترین قطعه در اکثر TBM ها مربوط به نقاله مارپیچ screw و کاترهد بوده که در هنگام دمونتاژ و خروج می بایست فضای لازم جهت چرخش و مانور آن ها را نیز در نظر گرفت
کلیدواژه‌ها
نویسندگان
عماد معینی
کارشناس ارشد استخراج معدن، سازمان قطارشهری قم
سید محمد صابری زاده
مدیر امور اجرایی و نظارت، سازمان قطارشهری قم
شیوه ارجاع
معینی، عماد و صابری زاده، سید محمد،1398،تمهیداتی برای دمونتاژ دستگاه TBM در مناطق شهری(پروژه خط A مترو قم)،سیزدهمین کنفرانس تونل ایران،تهران
ارائه‌شده در
مجموعه مقالات سیزدهمین کنفرانس تونل ایران28 آبان 1398 · تهران