چکیده مقاله
امروزه اقتصاد نقش کلیدی در زندگی بشر بازی می کند به همین دلیل مبارزه با مفاسد اقتصادی دارای جایگاه منحصر به فردی است برای جرایم اقتصادی عناوینی چون مفاسد اقتصادی ، جرایم یقه سفیدها که مقام مرتکب وجه تصمیه قرار گرفته است و اصطلاح جرایم سازمان یافته جرایمی که هدف وغایت آن کسب قدرت مادی است که با نبوغ فرد به وقوع می پیوندد و نیاز به برنامه ریزی دارند و به کار میرود وجود نظامهای مختلف اقتصادی سبب شده تا اعمال مخل سیاست ها و فعالیت های اقتصادی به فراخور زمانها و مکانهای مختلف ، واکنش اجتماعی متفاوتی را درپی داشته باشد این چندگانگی در عرصه اقتصاد و واکنش های اجتماع، ارائه تعریف از جرم اقتصادی را دشوار می سازد از سوی دیگر ارائه تعریف ، حصر مصادیق و به تبع آن محدودیت واکنش و دشواری در حصول اهداف پیشگیرانه قانونگذار را موجب می شود لذا به جای تعریف ، تبیین معیارها و ضوابط می تواند راهگشا باشد از این رو دو ضابطه جرم شناختی و اقتصادی مورد بررسی واقع شده که بنا بر ضابطه جرم شناختی ، انگیزه مرتکب ، آثار رفتار وی و محیط ارتکابی جرم به شناخت جرم اقتصادی کمک می کند و مطابق با ضابطه اقتصادی اخلال در سیاست های کلان اقتصادی دولت پولی ، مالی و درآمدی و فعالیت شرکت ها و بنگاههای اقتصادی و نظام تولید، توزیع و مصرف، چهره دیگری از جرم اقتصادی را می شناساند به این ترتیب در پرتو ضابطه اقتصادی و با ملاحظه ضابطه جرمشناختی ، می توان در شناسایی جرم اقتصادی گامی به جلو برداشت بنابراین به روش تحلیلی توصیفی سعی شده است علل بروز جرایم اقتصادی ، با در نظر گرفتن عوامل فردی مرتکبین و عوامل محیط داخلی و خارجی ، شناسایی و با نظریه های جرمشناسی اقتصادی تطبیق داده شود تا زمینه برای پیشگیری اثربخش از این جرایم فراهم آید دستاوردهای تحقیق حاکی از آن است که عوامل فرهنگی ، ساختار نظام اقتصادی ، ضعف قوه مقننه در تدوین سیاست های کلان و ضعف سیاست های اجرایی قوه مجریه ، همچنین برخورد ضعیف کیفری در سالیان متمادی از یک سو و عوامل خارجی مانند اعمال تحریم ها از سوی دیگر موجب ایجاد بستر و فرصت های جرمزا و گسترش جرایم اقتصادی در ایران شده است
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
فایضی، صغری،1403،بررسی بسترها و زمینه ها وعلتهای بروز جرم اقتصادی،هشتمین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه،تهران
ارائهشده در
مجموعه مقالات هشتمین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه30 خرداد 1403 · تهران