کودکان همراه مادران زندانی؛ تحلیل تطبیقی چالشهای حقوقی اجتماعی و حمایتی در پرتو حقوق عامه

چکیده مقاله

کودکان همراه مادران زندانی از جمله گروه های آسیب پذیری هستند که بدون ارتکاب هیچ گونه جرم، تحت تاثیر مستقیم نظام عدالت کیفری قرار می گیرند این کودکان در سال های نخست زندگی که مهم ترین دوره رشد جسمی، روانی و اجتماعی آنان محسوب می شود ناگزیر در محیط زندان حضور می یابند یا پیامدهای حبس مادر را تجربه می کنند پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی وضعیت کودکان همراه مادران زندانی در پرتو حقوق عامه، عدالت اجتماعی و حقوق کودک انجام شده است روش پژوهش مرور تلفیقی و تحلیل مقایسه ای یافته های چهار پژوهش داخلی و چهار پژوهش خارجی در زمینه کودکان همراه مادران زندانی است یافته ها نشان می دهد که مطالعات داخلی و خارجی علی رغم تفاوت در زمینه های فرهنگی و حقوقی بر چند محور مشترک تاکید دارند: نامناسب بودن محیط زندان برای رشد کودک، اهمیت رابطه عاطفی مادر و کودک، ضرورت رعایت اصل مصلحت عالیه کودک، کمبود خدمات تخصصی حمایتی و لزوم توسعه مجازات های جایگزین حبس برای مادران دارای فرزند خردسال در مطالعات داخلی کمبود قوانین اختصاصی، فقدان آمار رسمی، ضعف نظام مددکاری و نبود برنامه مشخص برای جدایی تدریجی کودک از مادر برجسته تر است؛ در حالی که مطالعات خارجی بیشتر بر کیفیت دلبستگی، سلامت روان، نقش کارکنان زندان، برنامه های حمایتی و الگوهای جایگزین نگهداری تمرکز دارند همچنین بررسی تطبیقی نشان می دهد که اسناد بین المللی به ویژه قواعد بانکوک و راهبرد ۲۰۱۸ شورای اروپا حمایت های گسترده تری نسبت به قوانین داخلی ایران برای این گروه از کودکان پیش بینی کرده اند نتایج پژوهش بیانگر آن است که حمایت از کودکان همراه مادران زندانی نه تنها یک مسئله فردی یا خانوادگی، بلکه موضوعی مرتبط با حقوق عامه و عدالت اجتماعی است و نیازمند اصلاحات حقوقی، سیاستی و اجرایی در سطح ملی می باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه کریم زاده

دانشجوی کارشناسی ارشد مددکاری اجتماعی کودک و نوجوان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

متینا محمود آبادی

دانشجوی کارشناسی ارشد مددکاری اجتماعی کودک و نوجوان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

کریم زاده، فاطمه و محمود آبادی، متینا،1405،کودکان همراه مادران زندانی؛ تحلیل تطبیقی چالشهای حقوقی اجتماعی و حمایتی در پرتو حقوق عامه،دهمین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه31 خرداد 1405 · تهران