برنامه ریزی محیط زیست در کیفیت گونه های فضای سبز شهری مشهد با تاکید بر سازگاری اکولوژیک و کارایی مصرف آب

چکیده مقاله

فضای سبز شهری به عنوان یکی از مهم ترین اجزای زیرساخت سبز در شهرها نقشی اساسی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، کاهش آلودگی هوا، تعدیل دما و افزایش رفاه روانی دارد در شهر مشهد به عنوان یکی از کلان شهرهای بزرگ و زائرپذیر کشور، توسعه و نگهداری فضای سبز شهری در دهه های اخیر مورد توجه قرار گرفته است، اما همزمان فشار بر منابع آب، تغییرات اقلیمی و انتخاب گونه های گیاهی بعضا نامتناسب با شرایط محیطی چالش های جدی برای پایداری و کیفیت این فضاها ایجاد کرده است این پژوهش با هدف تدوین یک چارچوب برنامه ریزی محیط زیستی برای ارتقای کیفیت گونه های فضای سبز شهری مشهد طراحی شده است تمرکز اصلی بر کیفیت گونه ها به معنای سطح سازگاری اکولوژیک، تحمل به شوری و کیفیت آب آبیاری، کارایی مصرف آب، مقاومت به آفات و بیماری ها و ارزش زیباشناختی اکولوژیک است بدین منظور، ابتدا گونه های غالب در تعدادی از بوستان ها و بلوارهای منتخب شهری شناسایی و پایش میدانی وضعیت سلامت آنها انجام می شود همزمان، نمونه برداری از آب آبیاری و اندازه گیری پارامترهایی نظیر TDS، EC و SAR انجام می گیرد سپس با استفاده از ترکیبی از روش های تحلیل چندمعیاره و نظر خبرگان، شاخص کیفیت گونه Species Quality Index SQI تعریف و برای گونه های منتخب محاسبه می شود نتایج فرضی واقع گرایانه نشان می دهد که بخشی از گونه های رایج فعلی مانند برخی گونه های چنار، نارون و چمن های رایج در برابر شوری و کم آبی عملکرد مطلوبی ندارند و میانگین SQI آنها در سطح متوسط یا پایین قرار می گیرد؛ در حالی که گونه های بومی و مقاوم به خشکی نظیر برخی گونه های سنجد، اقاقیا، زبان گنجشک بومی و برخی درختچه های بوم سازگار SQI بالاتری نشان داده و گزینه های مناسبتری برای آینده فضای سبز مشهد محسوب می شوند بر این اساس، یک چارچوب برنامه ریزی محیط زیست مبتنی بر زون بندی اکولوژیک آبی شهر ارائه می شود که ضمن کاهش فشار بر منابع آب و هزینه های نگهداری، به ارتقای کیفیت و پایداری گونه های مورد استفاده کمک می کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی بیات

کارمند شهرداری مشهد

علی بیات

کارمند شهرداری مشهد

مهدی شریفی

کارمند شهرداری مشهد

مهدی شریفی

کارمند شهرداری مشهد

امیر بینا

کارمند شهرداری مشهد

امیر بینا

کارمند شهرداری مشهد

محمد رضائی

کارمند شهرداری مشهد

محمد رضائی

کارمند شهرداری مشهد

علی صفی زاده

کارمند شهرداری مشهد

�یات، علی و شریفی، مهدی و بینا، امیر و رضائی، محمد و صفی زاده، علی،1405،برنامه ریزی محیط زیست در کیفیت گونه های فضای سبز شهری مشهد با تاکید بر سازگاری اکولوژیک و کارایی مصرف آب،هفدهمین همایش بین المللی ایده های نوین در معماری، شهرسازی، جغرافیا و محیط زیست پایدار،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفدهمین همایش بین المللی ایده های نوین در معماری، شهرسازی، جغرافیا و محیط زیست پایدار13 خرداد 1405 · مشهد