بررسی و تحلیل قراردادهای تجاری میان زوجین از منظر حقوق ایران و فقه امامیه

چکیده مقاله

رشد فعالیت های اقتصادی در درون نهاد خانواده موجب شده است که قراردادها و تعاملات مالی میان زوجین بیش از هر گذشته مورد توجه قرار گیرد با وجود اینکه در حقوق ایران اصل بر استقلال حقوقی و مالی زن و شوهر است، اما پرسش اساسی این است که این استقلال تا چه اندازه بر روابط تجاری آنان اثرگذار است و آیا زوجیت می تواند موجب محدودیت، بطلان یا تغییر در ماهیت قراردادهای تجاری میان همسران شود از منظر فقه امامیه معاملات میان زن و شوهر در اصل جایز و نافذ است و زوجیت مانعی برای صحت عقود ایجاد نمی کند؛ با این حال اعتبار این معاملات مشروط به وجود قصد واقعی، مشروعیت موضوع معامله و رعایت قواعد فقهی همچون لاضرر، غرر، نفی حرج و اصل سلطنت است همچنین امکان وقوع معاملات صوری، ظاهری یا مبتنی بر ضرر اهمیت تحلیل ماهیت روابط مالی میان زوجین را بیشتر می سازد در حقوق ایران نیز مواد قانونی ناظر بر استقلال مالی زوجین به ویژه در قانون مدنی و قانون حمایت خانواده، نشان می دهد یکی از زوجین می توانند به تنهایی دارای اهلیت معاملاتی باشند و در فعالیت های تجاری ورود کنند با این وجود، مواردی همچون تعارض منافع، سوء استفاده از وضعیت زوجیت، نظم عمومی خانواده و قصد واقعی طرفین می تواند در نفوذ و اعتبار قراردادهای تجاری میان آنان تاثیر بگذارد این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی، به مقایسه دیدگاه های فقهی و مقررات حقوقی پرداخته و تلاش می کند چارچوبی منسجم برای تعیین حدود مشروعیت و ممنوعیت معاملات زوجین ارائه دهد نتایج تحقیق نشان می دهد که باوجود پذیرش اصل صحت معاملات میان زوجین، لازم است در بررسی این قراردادها دقت بیشتری نسبت به سایر معاملات اعمال شود؛ زیرا وجود رابطه زوجیت ممکن است بر قصد و اراده واقعی، انگیزه های پنهان و آثار مالی معامله اثرگذار باشد این امر ضرورت تبیین ضوابط روشن و کاربردی برای تنظیم صحیح روابط مالی زوجین را برجسته می سازد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سکینه صارمی گروی

دکترای زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

فائزه کوه میشی

دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق دانشگاه بین المللی امام رضا مشهد

�ارمی گروی، سکینه و کوه میشی، فائزه،1404،بررسی و تحلیل قراردادهای تجاری میان زوجین از منظر حقوق ایران و فقه امامیه،دوازدهمین کنگره بین المللی تحقیقات بین رشته ای در علوم انسانی اسلامی، فقه، حقوق و روانشناسی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین کنگره بین المللی تحقیقات بین رشته ای در علوم انسانی اسلامی، فقه، حقوق و روانشناسی30 بهمن 1404 · تهران