بررسی ماهیت احکام و آثار اجاره به شرط تملیک در قوانین مدنی ایران

چکیده مقاله

قرارداد اجاره به شرط تملیک به عنوان یکی از نهادهای نوین در حقوق مدنی ایران، به دلیل ماهیت ترکیبی خود که عناصر عقد اجاره و بیع را در قالبی واحد تلفیق می کند، در سال های اخیر نقش مهمی در معاملات املاک و نظام تامین مالی، به ویژه در حوزه تسهیلات بانکی، ایفا کرده است با وجود گسترش کاربرد عملی این قرارداد، فقدان مقررات جامع و صریح در قانون مدنی ایران موجب بروز ابهامات اساسی در تبیین ماهیت حقوقی، شرایط انعقاد، زمان و نحوه انتقال مالکیت و آثار حقوقی ناشی از اجرای آن شده و اختلاف نظرهای قابل توجهی را در میان حقوقدانان و رویه قضایی پدید آورده است مسئله اصلی پژوهش حاضر، شناسایی ماهیت دقیق حقوقی اجاره به شرط تملیک و تحلیل احکام و آثار آن در چارچوب قواعد عمومی قراردادها و نظام حقوق مدنی ایران است هدف تحقیق، تبیین مبانی حقوقی این قرارداد، بررسی چالش های تقنینی موجود و ارائه تحلیلی منسجم از آثار حقوقی آن با تاکید بر امنیت حقوقی معاملات می باشد روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است و در این راستا، منابع حقوقی، آراء قضایی، دیدگاه های فقهی و حقوقی و تحلیل تطبیقی برخی نظام های حقوقی منتخب مورد بررسی قرار گرفته است یافته های پژوهش نشان می دهد که اجاره به شرط تملیک، علی رغم پذیرش عملی و قابلیت توجیه بر اساس اصل آزادی قراردادها، به دلیل نبود تعریف قانونی مستقل، در عمل با چالش هایی همچون تردید در ماهیت عقد، ابهام در آثار انتقال مالکیت و ضعف حمایت حقوقی از طرفین مواجه است نتایج تحقیق حاکی از آن است که شناسایی اجاره به شرط تملیک به عنوان نهادی مستقل با ماهیتی خاص و تدوین مقررات شفاف در خصوص شرایط انعقاد، آثار حقوقی و ضمانت های اجرایی آن، می تواند ضمن کاهش اختلافات حقوقی، به ارتقای کارآمدی و امنیت حقوقی این قرارداد در نظام حقوقی ایران کمک شایانی نماید

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

عباس آقا ملائی

فارغ التحصیل کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی کرمان، ایران

�قا ملائی، عباس،1404،بررسی ماهیت احکام و آثار اجاره به شرط تملیک در قوانین مدنی ایران،شانزدهمین کنفرانس بین المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات شانزدهمین کنفرانس بین المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق30 بهمن 1404 · تهران