بررسی موجبات ایجاد وضعیت مراعی به جهت وجود مالکیت بالقوه در حق شفعه

چکیده مقاله

اصل حاکمیت اراده یک اصل مهم فلسفی است که از چند صد سال پیش مورد توجه حقوقدانان و مصلحان اجتماعی قرار گرفته و به نوعی به گفته برخی از اساتید «مبناء نظریه تعهدات به شمار آمده است » این اصل از سوی فرد گرایان به شدت مورد حمایت قرار گرفت، به صورتی که در قرن هجدهم فلاسفه و حقوقدانان اراده را منبع مستقیم هر حق وتکلیف قرار دادی می دانستند و به نظر ایشان در امور قرار دادی قانون نقش منبع غیر مستقیم ومکمل را دارد در حقوق قرار دادها ضمانت اجرای عقود اصولا از سه حالت خارج نمی باشد وضعیت صحت، بطلان و عدم نفوذ اما گاه در قرار داد با شرایطی روبه رو می شویم، که تصمیم گیری در خصوص وضعیت صحت و یا بطلان به مفهوم عام دشوار است به این معنا که نمی توان به طور قاطع در خصوص سرنوشت قرار داد تصمیم گیری کرد و می بایست تا مشخص شدن وضعیت دیگر به صبر و نظاره نشست، این وضعیت حقوقی که خود با حالتی از تزلزل همراه است، در منابع حقوق اسلامی به نام «وضعیت مراعی» شناخته می شود در حقیقت، اصطلاح «مراعی» در لغت نیز از معنای ارائه شده فاصله نگرفته است، چرا که در کتب مذکور «مراعی» به معنای صبر و انتظار جهت مشخص شدن پایان امور آمده است با توجه به اوصاف ذکر شده از وضعیت مراعی، باید توجه داشت نهاد حقوقی مذبور در ایقاعات نیز قابلیت اعمال دارد که در بررسی های صورت گرفته دو مورد در این زمینه ارائه شده است ؛ نخست در ایقاع اخذ به شفعه در مواردی که در اثر عقد بیع اصولا برای شریک دیگر امکان اخذ به شفعه به وجود می آورد، اما در هنگامی که عقد بیع خیاری باشد، در اینکه حق خیار مقدم است یا اخذ به شفعه می بایست قائل بر تقدم حق خیار بود اما این امکان وجود دارد که شفیع اقدام به اخذ شفعه نماید که در حالت اخیر اخذ به شفعه ایجاد می شود، اما برای آن که موثر واقع شود، نیاز به تعیین وضعیت دیگر مشخص شدن اعمال یا عدم اعمال حق خیار دارد و تا هنگام مشخص شدن وضعیت مذکور ایقاع اخذ به شفعه و به صورت مراعی باقی خواهد بود

نویسندگان

شهلا امامی

وکیل پایه یک دادگستری و پژوهشگر دکتری حقوق خصوصی

قاسم نبی زاده کبریا

عضو هیات علمی گروه حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری

رزومه علمی کاربران

درباره سیویلیکاتبلیغات در سیویلیکاآمار علمی ایرانتقویم علمی ایرانداده کاوی مقالاتطرح های پژوهشی

در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید: امامی، شهلا و نبی زاده کبریا، قاسم،1404،بررسی موجبات ایجاد وضعیت مراعی به جهت وجود مالکیت بالقوه در حق شفعه،شانزدهمین کنفرانس بین المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق،تهران،https://civilica.com/doc/2597164

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات شانزدهمین کنفرانس بین المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق30 بهمن 1404 · تهران