بررسی حقوق متهم در مرحله تحقیق و تعقیب کیفری در حقوق کیفری ایران

چکیده مقاله

متهم فردی است که فاعل جرم تلقی شده ولی هنوز انتساب جرم به وی ثابت نگردیده است و خواه ناخواه و یا روا یا ناروا، اتهام یا اتهاماتی به او نسبت داده شده است جرائم مربوط به مواد مخدر و روان گردان از دغدغه های همیشگی و به خصوص سال های اخیر جهان به دلیل تولید صدور انبوه و به ویژه کشور ما بوده است بدین جهت، کنوانسیون های بین المللی مختلفی در این خصوص به تصویب کشورهای جهان رسیده است همچنین کشورها در حقوق داخلی خود نیز در این زمینه، به قانون گذاری پرداخته اند وظیفه نظام قضایی این است که در چنین حالتی هم به حفظ حقوق فردی و هم حقوق اجتماعی بپردازد از آنجا که انسان موجودی است زنده به همراه حق لذا باید حقوق او نیز رعایت گردد وخصوصا اگر به حاطر مسائلی، در ظرایطی ویژه قرار گرفته و متهم به ارتکاب جرم یا جرایمی گردد اینجاست که نیاز به قوانینی احساس می شود که به خوبی بتواند حقوق متهم را تضمین کند با مطالعه متون فقهی و حدیثی به خوبی این نگته مستفاد می گردد که حق داشتن وکیل مدافع و استفاده از معاضدت قضایی، اصل برائت کیفری و فرض بی گناهی متهم، حق مصونیت از دستگیری و بازداشت خودسرانه، حق سکوت، تحصیل دلیل از طرق مشروع، حق برخورداری از دادرسی منصفانه بی طرف و علنی، حق مواجهه با شهود جرم و تعدیل آنها، حق استفاده از مترجم، حق شکایت از آراء کیفری و دیگر حقوقی که رعایت و تضمین آنها همان گونه که در منابع فقهی ذکر شده و در قوانین نیز مورد تایید قرار گرفته است لازم می باشد؛ در قسمت آیین دادرسی کیفری ما با مشکلاتی مواجه هستیم که حتی با قانون اساسی و منابع معتبر فقهی و نیز اعلامیه های منطقه ای و جهانی خیلی سازگاری ندارند و جای اصلاح این گونه قوانین و کمک به حفظ حقوق متهم خالی می باشد در این پژوهش بر آن شدیم تا حقوق متهم در مرحله تحقیق و تعقیب کیفری در حقوق کیفری ایران و فقه را بررسی نماییم

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمدامین نوری نژاد

دانشجوی دکتری، رشته حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس، هرمزگان، ایران

شهاب سام خانیانی

کارآموز وکالت عضو مرز وکلای قوه قضاییه استان مازندران

ساسان علی رمجی

قاضی شاغل در دستگاه قضا

�ام خانیانی، شهاب و علی رمجی، ساسان،1402،بررسی حقوق متهم در مرحله تحقیق و تعقیب کیفری در حقوق کیفری ایران،ششمین کنفرانس بین المللی حقوق، روانشناسی، علوم تربیتی و رفتاری،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات ششمین کنفرانس بین المللی حقوق، روانشناسی، علوم تربیتی و رفتاری31 تیر 1402 · تهران