اصول طراحی مراکز حمایتی و گرمخانه ها با رویکرد حفظ کرامت انسانی در معماری شهری

چکیده مقاله

گسترش آسیب های شهری و افزایش جمعیت بی خانمان در کلان شهرها، ضرورت بازاندیشی در طراحی مراکز حمایتی و گرمخانه ها را آشکار ساخته است؛ با این حال، اغلب این فضاها با رویکردی صرفا کارکردگرا طراحی می شوند و به ابعاد کیفی و انسانی، به ویژه مفهوم کرامت انسانی، توجه کافی ندارند این کاستی موجب شکل گیری فضاهایی نهادی، انگ زننده و فاقد کیفیت محیطی مطلوب شده است که نه تنها به بازتوانی اجتماعی کمک نمی کنند، بلکه گاه به بازتولید طرد اجتماعی می انجامند پژوهش حاضر با هدف تبیین اصول طراحی مراکز حمایتی با رویکرد حفظ کرامت انسانی در معماری شهری انجام شده است روش تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل اسنادی، مرور انتقادی ادبیات، استخراج مفاهیم نظری و مدل سازی مفهومی است در این چارچوب، مفهوم کرامت انسانی در سه بعد فردی، اجتماعی و کالبدی عملیاتی شد و مولفه هایی چون استقلال و اختیار، حریم و امنیت روانی، هویت و تعلق، و برابری و عدم برچسب زنی به عنوان ارکان اصلی طراحی کرامت محور شناسایی گردید یافته ها نشان می دهد که ارتقای کیفیت فضایی، سازماندهی سلسله مراتبی فضا، تامین امکان انتخاب، پرهیز از فرم های نهادی و ادغام سنجیده در بافت شهری، نقش تعیین کننده ای در حفظ کرامت کاربران دارند نوآوری پژوهش در ارائه مدلی مفهومی است که مفاهیم انتزاعی اخلاقی را به شاخص های عینی طراحی در سه مقیاس شهری، معماری و جزئیات اجرایی تبدیل می کند و امکان تدوین چک لیست های کاربردی برای سیاست گذاری و طراحی را فراهم می آورد نتایج می تواند مبنایی نظری برای بازنگری در دستورالعمل های طراحی مراکز حمایتی و ارتقای کیفیت محیطی آن ها در راستای بازتوانی اجتماعی باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد یزدانی احمدسرایی

۱ کارشناس ساماندهی آسیب دیدگان اجتماعی شهرداری رشت

یزدانی احمدسرایی، محمد،1404،اصول طراحی مراکز حمایتی و گرمخانه ها با رویکرد حفظ کرامت انسانی در معماری شهری،بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی،شیروان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی برق ،کامپیوتر و مکانیک28 بهمن 1404 · شیروان