اصول تنظیم و چالش های حقوقی قراردادهای صادرات انرژی

چکیده مقاله

در صنعت نفت، نظام حقوقی حاکم از اهمیتی حیاتی برخوردار است، چراکه بهره برداری از منابع نفتی در قالب قراردادهای میان کشور میزبان و شرکت نفتی خارجی صورت گرفته و نظام حقوقی حاکم، چارچوب های این قراردادها را تعیین می کند در قراردادهای بین المللی نفتی، نوسانات زیادی در ماهیت شروط عمومی قراردادها مشاهده می شود و شرکت های برگزارکننده مناقصات، چارچوب مستقل و متفاوتی برای برخی از این شروط در نظر می گیرند ازاین رو ضروری است با بررسی علمی هر یک از این قراردادها در کنار درک جامع و صحیح از سیاست های کلان اقتصادی کشور به ویژه در صنعت نفت و همچنین مقتضیات و ضرورت های اقتصاد جهانی، حرکت نمود بی شک با تبیین شروط عمومی قراردادها و شفاف سازی آنها، سرمایه گذاران و شرکت های خارجی، سریع تر می توانند در زمینه همکاری با پروژه های نفتی مهم، تصمیم گیری کنند و مراحل مذاکرات قراردادی که در عمل بسیار طولانی می شوند را به کمترین زمان ممکن کاهش داده و درمجموع، بستر حقوقی مناسب تری را در این حوزه مهم اقتصادی فراهم آورند بنابراین، قرارداد مطلوب، قراردادی است که به آسانی اجرا شود و این امر هنگامی حاصل می شود که قرارداد به شیوهای متوازن و متعادل، حقوق و منافع طرفین را تامین و ریسک های آنها را توزیع کرده باشد ایران به عنوان یکی از بزرگ ترین کشورهای دارای ذخایر عظیم نفت و گاز، قراردادهای متنوعی را در تاریخ بیش از یک صد ساله نفتی خود از امتیازی تا قراردادهای خدماتی و بیع متقابل تجربه کرده است تا قبل از ملی شدن صنعت نفت، ایران شاهد قراردادهای ظالمانه از نوع امتیازی بود که اولین آن در سال ۱۲۸۰ شمسی ۱۹۰۱ میلادی منعقد گردید که طی آن امتیاز بهره برداری از نفت ایران به ویلیام ناکس دارسی انگلیسی واگذار شد و به قرارداد دارسی معروف است و متعاقب آن در سال ۱۳۱۲ شمسی ۱۹۳۳ میلادی این قرارداد به مدت ۶۰ سال دیگر تمدید گردید و بلافاصله باطل شد و قرارداد امتیاز دیگری موسوم به ۵۰، ۵۰ جایگزین آن گردید ولی پس از کودتای ۲۸ مرداد تصویب قوانین نفتی در سال های اخیر، یعنی قانون اصلاح قانون نفت مصوب ۱۳۹۰ و قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب ۱۳۹۱، تحولات قابل توجهی در این زمینه ایجاد کرده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مهدی امیدی

عضو هیات علمی گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

�میدی، مهدی،1404،اصول تنظیم و چالش های حقوقی قراردادهای صادرات انرژی،سومین کنفرانس بین المللی اقتصاد دریاپایه با رویکرد حقوق، توسعه و حمل و نقل،بندرعباس

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین المللی عمران، معماری، شهرسازی با رویکرد توسعه زیرساخت های شهری27 بهمن 1404 · بندرعباس