تحول حقوقی مسئولیت متصدی حمل دریایی در نظام اسناد تجاری دیجیتال

چکیده مقاله

تحول دیجیتال در اسناد تجاری دریایی، ماهیت، مبانی و ادله اثباتی مسئولیت متصدی حمل دریایی را دگرگون ساخته است این مقاله با روش تحلیلی تطبیقی به واکاوی این پرسش می پردازد که گذار از نظام اثباتی کاغذی به نظام دیجیتال، چگونه بر مبنای سنتی مسئولیت، که در تقابل دو نظریه فرض تقصیر و فرض مسئولیت متبلور می شود، و نیز بر توزیع بار اثبات دعوا تاثیر می گذارد یافته ها نشان می دهد محیط دیجیتال، با ایجاد شفافیت، ردیابی دقیق و ثبت تغییرناپذیر داده ها، همزمان دو نقش متقابل را ایفا می کند: از یک سو اثبات وقوع خسارت در دوره مسئولیت متصدی را برای زیان دیده تسهیل می نماید و از سوی دیگر، امکان معرفی و اثبات علت خارجی توسط متصدی را به عنوان سنگ بنای نظام فرض مسئولیت به طور عینی فراهم می آورد این تحول، رویکرد متعادل کنوانسیون روتردام ۲۰۰۸ را که بر فرض مسئولیت استوار و با الزام به اثبات علت معافیت آور ماده ۱۷ تقویت شده، عملیاتی می سازد در مقابل، حقوق دریایی ایران با توقف در چارچوب ترجمه ای از قواعد لاهه ۱۹۲۴ و سکوت در قبال اسناد الکترونیکی و نیز مسائل مستحدثه ای مانند جبران خسارت تاخیر و حکم صریح انحراف نامعقول، دچار خلا و ابهام جدی است این مقاله در نهایت نتیجه می گیرد که هم گامی با این تحول، از طریق الحاق به کنوانسیون روتردام یا اقتباس اصول پیشرو آن در اصلاحات اساسی قانون دریایی، به ویژه برای رفع ابهام در مبانی مسئولیت، پذیرش اسناد دیجیتال و تنظیم مقررات مسائل جدید، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب ناپذیر برای تضمین امنیت حقوقی و حفظ رقابت پذیری در تجارت بین الملل است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محسن جعفری بهزادکلائی

استادیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

�عفری بهزادکلائی، محسن،1404،تحول حقوقی مسئولیت متصدی حمل دریایی در نظام اسناد تجاری دیجیتال،سومین کنفرانس بین المللی اقتصاد دریاپایه با رویکرد حقوق، توسعه و حمل و نقل،بندرعباس

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین المللی عمران، معماری، شهرسازی با رویکرد توسعه زیرساخت های شهری27 بهمن 1404 · بندرعباس