اقتصاد سیاسی کریدور بین المللی حمل ونقل شمال-جنوب: حکمرانی ریسک تحریم و رقابت کریدورها

چکیده مقاله

تبدیل کریدور بین المللی حمل ونقل شمال جنوب به اهرم ژئواکونومیک برای ایران مستلزم فهم این است که چگونه یک شبکه ترانزیتی می تواند به قدرت چانه زنی پایدار تبدیل شود مقاله حاضر با بهره گیری از چارچوب نظری قدرت شبکه ای، اقتصاد سیاسی تحریم و حکمرانی کریدور، و با روش مطالعه موردی تبیینی و ردیابی فرایند در نقاط عطف ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، به این پرسش پاسخ می دهد که کریدور شمال جنوب تحت چه شروط نهادی سیاسی و با چه سازوکارهای حکمرانی ریسک می تواند ظرفیت ژئوپلیتیک اتصال پذیری را به اهرم مذاکره تبدیل کند یافته های پژوهش نشان می دهد این تبدیل مستلزم تحقق هم زمان سه شرط است: نخست، تولید قابلیت اتکا در سطح شبکه از طریق رفع گلوگاه های کلیدی و ایجاد خدمت سرتاسری منظم؛ دوم، حکمرانی ریسک تحریم در زنجیره خدمات مالی، بیمه، پیمانکار، انطباق به نحوی که ریسک از محرک خودتحریمی به عامل مهارشده و قابل پیش بینی تبدیل شود؛ سوم، رقابت پذیری نهادی از طریق اصلاحات نرم، هماهنگی فرامرزی و ایجاد سازوکار مدیریت کریدور که زمان عبور و هزینه مبادله را کاهش دهد تحلیل رقابت کریدورها نشان داد که بدون اصلاحات نرم و هماهنگی نهادی، حتی تکمیل زیرساخت فیزیکی نیز به مزیت پایدار تبدیل نمی شود پیوند کریدور با سیاست های توسعه دریامحور به ویژه تمرکز بر مکران و شبکه حمل ونقل ترکیبی می تواند با ایجاد پس کرانه فعال و خوشه های ارزش افزا، کریدور را از مسیر عبوری به محرک توسعه فضایی ارتقا دهد سناریوهای ۲۰۲۶ ۲۰۳۰ نشان می دهند قدرت چانه زنی کریدور تابع کیفیت عملکرد است، نه صرف وجود مسیر توصیه های سیاستی شامل ایجاد سازوکار مدیریت کریدور، نهادینه سازی حکمرانی ریسک تحریم، استفاده هوشمند از پنجره های دیپلماتیک و هم راستاسازی قابل سنجش با راهبرد دریامحور است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سکینه هاشمی

استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

هاشمی، سکینه،1404،اقتصاد سیاسی کریدور بین المللی حمل ونقل شمال-جنوب: حکمرانی ریسک تحریم و رقابت کریدورها،سومین کنفرانس بین المللی اقتصاد دریاپایه با رویکرد حقوق، توسعه و حمل و نقل،بندرعباس

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین المللی عمران، معماری، شهرسازی با رویکرد توسعه زیرساخت های شهری27 بهمن 1404 · بندرعباس