تحلیل اثر مرزی بودن بر توسعه اقتصادی، اجتماعی و امنیتی استان های مرزی ایران

چکیده مقاله

موقعیت جغرافیایی مرزی، یکی از مولفه های راهبردی در تعیین مسیر توسعه ای هر کشور به شمار می رود در ایران، ۱۶ استان با کشورهای همسایه مرز مشترک دارند که این استان ها مجموعا حدود ۴۰ درصد جمعیت کشور را در خود جای داده اند و از تنوع فرهنگی، قومی و ژئوپلیتیکی قابل توجهی برخوردارند با وجود این ظرفیت ها، بخش بزرگی از این مناطق همچنان با چالش های مزمنی چون فقر، بیکاری، مهاجرت، ضعف زیرساخت ها و محرومیت از سرمایه گذاری پایدار مواجه اند پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد اقتصادی، اجتماعی و امنیتی تاثیر موقعیت مرزی بر توسعه استان های مرزی ایران انجام شده است روش تحقیق این مطالعه، توصیفی–تحلیلی است و از داده های آماری رسمی مرکز آمار ایران ، گزارش های پژوهشی، اسناد برنامه ریزی توسعه منطقه ای و مطالعات میدانی بهره گرفته شده است همچنین با مقایسه تطبیقی میان استان های مرزی و غیرمرزی تلاش شده تا شکاف های توسعه ای و عوامل موثر بر آن تبیین گردد یافته های پژوهش نشان می دهد که مرزها از نظر اقتصادی می توانند بستری برای تجارت فرامرزی، صادرات، جذب سرمایه گذاری و تبادلات صنعتی باشند؛ از منظر اجتماعی ظرفیت بالایی برای تعاملات فرهنگی و انسجام ملی دارند؛ و از لحاظ امنیتی نیز می توانند از طریق مشارکت فعال جوامع محلی، به ثبات منطقه ای کمک کنند با این حال، در سایه رویکردهای متمرکز، سیاست های امنیت محور، ضعف برنامه ریزی منطقه ای و نبود عدالت فضایی، بسیاری از این ظرفیت ها یا بلااستفاده مانده یا به تهدیدهایی مانند نارضایتی اجتماعی و مهاجرت تبدیل شده اند نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که بازتعریف نقش مرز در سیاست گذاری های کلان کشور ضرورتی حیاتی است گذار از نگاه صرفا امنیتی به یک رویکرد جامع توسعه محور، که ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و انسانی را هم زمان در نظر بگیرد، شرط لازم برای برون رفت استان های مرزی از وضعیت کنونی و تبدیل آن ها به موتورهای رشد ملی است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

عباس آزادی

استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

سارا بالاوندی

دانشجوی رشته اقتصاد، دانشگاه ایلام، ایلام

�زادی، عباس و بالاوندی، سارا،1404،تحلیل اثر مرزی بودن بر توسعه اقتصادی، اجتماعی و امنیتی استان های مرزی ایران،سومین کنفرانس بین المللی اقتصاد دریاپایه با رویکرد حقوق، توسعه و حمل و نقل،بندرعباس

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین المللی عمران، معماری، شهرسازی با رویکرد توسعه زیرساخت های شهری27 بهمن 1404 · بندرعباس