تحلیل تطبیقی نقش اقتصاد دریامحور در تحقق توسعه پایدار با تاکید بر حکمرانی یکپارچه و برنامه ریزی فضایی دریایی

چکیده مقاله

اقتصاد دریامحور به عنوان یکی از رویکردهای نوین توسعه، نقش فزاینده ای در تحقق توسعه پایدار ایفا می کند؛ با این حال، تجربه جهانی نشان می دهد که موفقیت این رویکرد بیش از آنکه به وفور منابع دریایی وابسته باشد، متاثر از کیفیت حکمرانی، انسجام نهادی و چارچوب های سیاستی یکپارچه است پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش اقتصاد دریامحور در تحقق توسعه پایدار و استخراج دلالت های سیاستی برای ایران، به مطالعه تطبیقی تجارب چهار کشور پرتغال، نروژ، اندونزی و استرالیا می پردازد روش تحقیق کیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی می باشد و تحلیل تطبیقی در سه بعد اقتصادی، زیست محیطی و نهادی–حکمرانی انجام شده است یافته های پژوهش نشان می دهد که کشورهای منتخب با تکیه بر حکمرانی یکپارچه، استقرار برنامه ریزی فضایی دریایی و تلفیق اهداف اقتصادی با الزامات زیست محیطی و اجتماعی، توانسته اند تعارضات کاربری را کاهش داده و بهره وری پایدار از منابع دریایی را ارتقا دهند؛ در مقابل، تحلیل وضعیت ایران حاکی از وجود چالش هایی نظیر مدیریت بخشی، ضعف هماهنگی نهادی و کم توجهی به برنامه ریزی فضایی دریایی است که مانع تحقق توسعه پایدار اقتصاد دریامحور شده اند بر اساس نتایج تطبیقی، سه دلالت سیاستی اصلی برای ایران قابل استخراج است: گذار از مدیریت بخشی به حکمرانی یکپارچه، توجه متوازن به رشد اقتصادی و حفاظت از اکوسیستم های دریایی، و استقرار برنامه ریزی فضایی دریایی مبتنی بر شواهد علمی این پژوهش نشان می دهد که هم راستاسازی سیاست های دریامحور با اهداف توسعه پایدار، به ویژه اهداف ۸ و ۱۴، می تواند چارچوبی کارآمد برای بهره برداری پایدار از ظرفیت های دریایی کشور فراهم آورد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مهرناز شمسائی

دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

علی حسینی

دانشیار، گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

وحید ماجد

دانشیار، گروه اقتصاد کاربردی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران

رسول افسری

استادیار، گروه پژوهشی پدافند غیر عامل، پژوهشکده دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

�مسائی، مهرناز و حسینی، علی و ماجد، وحید و افسری، رسول،1404،تحلیل تطبیقی نقش اقتصاد دریامحور در تحقق توسعه پایدار با تاکید بر حکمرانی یکپارچه و برنامه ریزی فضایی دریایی،سومین کنفرانس بین المللی اقتصاد دریاپایه با رویکرد حقوق، توسعه و حمل و نقل،بندرعباس

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین المللی عمران، معماری، شهرسازی با رویکرد توسعه زیرساخت های شهری27 بهمن 1404 · بندرعباس