آموزش عصر دیجیتال؛ از یکسان نگری تا تفاوت پذیری و عدالت آموزشی

چکیده مقاله

عصر دیجیتال، با ویژگی های بنیادینی چون هم پیوندی شبکه ای، سیالیت داده ها، هوش مصنوعی و دسترسی گسترده به اطلاعات، نه تنها افق های نوینی در عرصه آموزش گشوده است، بلکه بنیانی ترین مفروضات نظام های آموزشی سنتی را نیز با چالش روبه رو ساخته است در میان این دگرگونی های ژرف، یکی از مهم ترین محورهای نظری، گذار از رویکرد یکسان نگرانه به آموزش و حرکت به سوی الگویی است که تفاوت پذیری را به مثابه یک اصل راهبردی در فرآیند یاددهی یادگیری به رسمیت می شناسد و آن را با مفهوم عدالت آموزشی پیوند می زند این مقاله با رویکردی تحلیلی تاملی، در پی واکاوی این پرسش اساسی است که چگونه می توان در فضای دیجیتال، از سیاست های آموزشی همگون ساز که اغلب به حاشیه رانی گروه های متفاوت می انجامند، به سوی زیست بومی از یادگیری گام برداشت که در آن، تنوع استعدادها، زمینه های فرهنگی، توانایی های شناختی و موقعیت های اجتماعی، نه به عنوان مانع، بلکه به عنوان منبعی غنی برای طراحی مسیرهای یادگیری شخصی شده در نظر گرفته شوند استدلال اصلی مقاله بر این پایه استوار است که تحقق عدالت آموزشی در دنیای دیجیتال، مرهون بازتعریف بنیادین مفاهیمی چون فرصت برابر، کیفیت یادگیری و نقش معلم است؛ بازتعریفی که در آن، تفاوت پذیری به مثابه یک ارزش معرفتی و اخلاقی، به موتور محرکه نوآوری آموزشی تبدیل می شود و فناوری، نه به عنوان ابزاری خنثی، بلکه به مثابه عامل تشدید یا تعدیل نابرابری ها، مورد بررسی نقادانه قرار می گیرد این مقاله با مرور مبانی نظری عدالت آموزشی، آسیب شناسی آموزش همگون در عصر دیجیتال و تحلیل ظرفیت های فناوری های نوظهور برای شخصی سازی یادگیری، در نهایت به این نتیجه می رسد که گذار به آموزش تفاوت پذیر، مستلزم تحولی پارادایمی در سیاست گذاری، تربیت معلم و طراحی محیط های یادگیری است که در آن، هر یادگیرنده بتواند مسیر متناسب با ظرفیت های منحصربه فرد خویش را بیابد و این امر، نه تنها به کارآمدی نظام آموزشی می افزاید، بلکه گامی اساسی در جهت تحقق آرمان دیرینه عدالت آموزشی در جوامع پیچیده و چندفرهنگی معاصر به شمار می رود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا باقری آذر چشمقان

فوق دیپلم آموزش ابتدایی گنبد کاووس دانشگاه آزاد اسلامی

�اقری آذر چشمقان، زهرا،1404،آموزش عصر دیجیتال؛ از یکسان نگری تا تفاوت پذیری و عدالت آموزشی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

همایش ملی نهج البلاغه حکمرانی عمومی و خصوصی در مسیر ایران آینده15 بهمن 1404 · چالوس