چکیده مقاله
این پژوهش با تمرکز بر مفهوم «از نزاع تا تفاهم»، به بررسی جایگاه و کارکرد آموزش فرهنگ حل وفصل مسالمت آمیز اختلافات ADR از طریق دادگاه های صلح در دعاوی حقوق خصوصی می پردازد رشد پیچیدگی روابط اجتماعی و اقتصادی سبب شده سازوکارهای سنتی حل اختلاف پاسخ گوی انتظارات امروز نباشند؛ از این رو توجه به سازوکارهای جایگزین به ویژه با رویکرد آموزشی و فرهنگی اهمیت یافته است در این مطالعه، دادگاه صلح به عنوان بستری میانجی گرانه مورد تحلیل قرار گرفته؛ نهادی که می تواند نقش تعیین کننده ای در تقویت مهارت های مذاکره، گفت وگو و سازش میان شهروندان داشته باشد این نهاد به جای تاکید بر فرمالیسم دادرسی، بر ارتقای تعامل و بازسازی روابط اجتماعی استوار است و می تواند فرهنگ سازی پایدار در زمینه حل مسالمت آمیز اختلافات ایجاد کند بررسی متون حقوقی، نمونه های تطبیقی و چارچوب های داخلی نشان می دهد که آموزش ADR از طریق دادگاه صلح علاوه بر کاهش بار دستگاه قضایی، در افزایش کارآمدی و رضایت مندی طرفین نقش مهمی دارد استفاده از روش های آموزشی، کارگاه های عملی، میانجی گری هدایت شده و مشارکت جامعه محور از جمله ابزارهای کلیدی در این فرآیند به شمار می روند نهادینه سازی فرهنگ تفاهم نیازمند تلفیق دانش حقوقی، مهارت های ارتباطی و سازوکارهای حمایتی است دادگاه صلح می تواند به عنوان حلقه واسط میان ساختار رسمی و نیازهای واقعی جامعه، زمینه گذار از رویکرد نزاع محور به رویکرد تفاهم محور را فراهم کند روش تحقیق: به شیوه توصیفی تحلیلی و با روش کتابخانه ای تولید محتوا انجام شده است یافته ها: یافته های این پژوهش نشان می دهد که دادگاه های صلح در ساختار نوین قضایی، نه صرفا یک «نهاد حل اختلاف»، بلکه باید به عنوان یک «کانون یادگیری اجتماعی» بازتعریف شوند؛ چرا که فرآیندهای سنتی قضایی با نهادینه سازی فرهنگ «برد باخت»، ناخودآگاه روحیه نزاع طلبی را در جامعه بازتولید می کنند نتایج تحلیل ها حاکی از آن است که ادغام متدولوژی های «میانجی گری آموزشی» در بطن رسیدگی های دادگاه صلح، منجر به پدیده ای نوظهور تحت عنوان «عدالت ترمیمی آموختنی» می شود که در آن، اصحاب دعوی به جای خروج از دادگاه با حکم قاضی، با دستاورد «مهارت حل مسئله» خارج می شوند این رویکرد، با جایگزینی «فرهنگ خشم» با «دیپلماسی خصوصی»، نه تنها بار پرونده های ارجاعی به دادگاه های عالی را به طور چشمگیری کاهش می دهد، بلکه دادگاه صلح را به موتور محرک ارتقای هوش عاطفی حقوقی در جامعه بدل می کند که در آن، تفاهم نه یک اتفاق تصادفی، بلکه نتیجه ی یک مهندسی اجتماعی در فرآیند دادرسی است
کلیدواژهها
نویسندگان
محمد جوادی علمی
کارشناس ارشد جزا وجرم شناسی، کارشناس ارشد حقوق خصوصی، شاغل در قوه قضاییه
شیوه ارجاع
�وادی علمی، محمد،1404،از نزاع تا تفاهم: آموزش فرهنگ حل مسالمت آمیز (ADR) از طریق دادگاه صلح در دعاوی حقوق خصوصی نوین،پنجمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان
ارائهشده در
مجموعه مقالات هفتمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی10 مرداد 1405 · همدان