بررسی مسئولیت ها و تعهدات وکیل در برابر موکل در حقوق ایران

چکیده مقاله

عقد وکالت به عنوان یکی از عقود معین مبتنی بر نیابت و استنابه، نقشی محوری در تسهیل روابط حقوقی و تجاری ایفا می کند با انعقاد این عقد، وکیل به عنوان نماینده و امین موکل، صلاحیت انجام تصرفات حقوقی و اداری را به نام و حساب او می یابد هدف از این پژوهش، واکاوی دقیق و همه جانبه مسئولیت ها و تعهدات وکیل در برابر موکل در چارچوب قانون مدنی و قواعد عمومی مسئولیت مدنی در حقوق ایران است روش تحقیق در این مقاله توصیفی تحلیلی بوده و با تکیه بر متون قانونی، آراء دکترین برجسته حقوقی و اصول فقهی سامان یافته است تعهدات وکیل به دو دسته کلی «تعهدات رفتاری» مانند رعایت مصلحت، عدم تجاوز از حدود اختیارات و عدم توکیل و «تعهدات مالی» مانند ارائه صورت حساب و استرداد اموال موکل تقسیم می شوند مبنای مسئولیت مدنی وکیل، نظریه تقصیر تعدی و تفریط است و ید وی بر اموال موکل تا پیش از تعدی، تفریط یا مطالبه موکل، امانی بوده و پس از آن ضمانی می گردد همچنین، تحلیل مسئولیت وکیل نشان می دهد که وی ملزم به رعایت استاندارد رفتار «یک انسان متعارف و مصلحت اندیش» در اجرای موضوع نیابت است به طور کلی در نظام حقوقی ایران دو دسته اصول اخلاق حرفه ای وکالت وجود دارد دسته اول اصول مدون اخلاق حرفه ای وکالت می باشد، که در قانون به صراحت بیان شده و برای عدم رعایت آنها ضمانت اجراهای مدنی ، انتظامی و کیفری در نظر گرفته شده است ، که از جمله این اصول می توان به اصل رعایت مصلحت موکل ، رازداری، تعهد وکیل به تقدیم حساب دوران وکالت و استرداد اموال و اسناد موکل ، رعایت شئون وکالت ، صداقت و درستکاری اشاره نمود و دسته دوم اصول غیرمدون یا عرفی است که ضمانت اجرای قانونی ندارند و وکلا به حکم وجدان آنها را رعایت می نمایند مانند شجاعت در حرفه وکالت ، حفظ حریم دیگران، گشاده روئی و خوش رویی با مردم، استقلال و عدم تحریک موکل علیه همکار

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا علی نژادی

کارشناس ارشد حقوق خصوصی ، کارآموز وکالت

مسلم محمدیان

وکیل پایه یک دادگستری ، بازرس شورای عالی مرکز وکلا کشور

محسن علی نژادی

کارشناس ارشد حقوق خصوصی

�لی نژادی، زهرا و محمدیان، مسلم و علی نژادی، محسن،1405،بررسی مسئولیت ها و تعهدات وکیل در برابر موکل در حقوق ایران،هفتمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفتمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی10 مرداد 1405 · همدان