اثربخشی راهبردهای تشویق و تنبیه بر اصلاح رفتار دانش آموزان: مرور نظام مند

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی راهبردهای تشویق و تنبیه بر اصلاح رفتار دانش آموزان به روش مرور نظام مند انجام شده است. یافته های حاصل از تحلیل مطالعات پیشین نشان می دهد که تشویق موثرترین ابزار برای تقویت رفتارهای مطلوب و افزایش انگیزه درونی دانش آموزان محسوب می شود. تنبیه اگرچه در کوتاه مدت می تواند رفتارهای نامطلوب را سرکوب کند، اما اغلب پیامدهای منفی مانند اضطراب، پرخاشگری و کاهش عزت نفس به همراه دارد. مطالعات مرور شده تاکید دارند که ترکیب متعادل تشویق و تنبیه با اولویت دادن به تشویق، بیشترین تاثیر را بر اصلاح رفتارهای پایدار دارد. همچنین بافت فرهنگی، سن و ویژگی های فردی دانش آموزان در میزان اثربخشی این راهبردها نقش تعیین کننده ای ایفا می کند. استفاده از تنبیه های منطقی و مرتبط با رفتار نادرست به شرط رعایت کرامت دانش آموز، نتایج بهتری نسبت به تنبیه های بدنی یا تحقیرآمیز نشان داده است. تشویق های کلامی، اجتماعی و گاه مادی در مقایسه با تنبیه، انگیزه مشارکت و همکاری را در کلاس درس افزایش می دهند. مرور نظام مند مقالات دهه اخیر حاکی از آن است که کاربست همزمان تشویق و تنبیه همراه با بازخورد شفاف، اثربخشی بیشتری نسبت به کاربرد جداگانه هر یک دارد. در مجموع، تشویق راهبرد پایه و تنبیه راهبرد کمکی و مشروط برای اصلاح رفتار دانش آموزان معرفی شده است.

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

ریحان ناصر پور

• کارشناسی ارشد ادبیات، آموزگار

پری طالبلو

• کارشناسی ارشد فیزیک، معاون آموزشی

هاجر داداشی

• کارشناسی مشاوره و راهنمایی، مشاور

لعیا جعفری

• کارشناسی ارشد مشاوره و راهنمایی، مشاور

ناصر پور، ریحان و طالبلو، پری و داداشی، هاجر و جعفری، لعیا،1404،اثربخشی راهبردهای تشویق و تنبیه بر اصلاح رفتار دانش آموزان: مرور نظام مند،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه