ارزیابی ریسک های ایمنی و بهداشت محیط (HSE) در عملیات حفاری و بهره برداری در مناطق نفت خیز

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی ریسک های ایمنی و بهداشت محیط HSE در عملیات حفاری و بهره برداری در مناطق نفت خیز جنوب ایران و ارائه مدلی برای اولویت بندی و مدیریت این ریسک ها انجام شد روش پژوهش از نوع ترکیبی با طرح متوالی اکتشافی بود که در بخش کیفی با استفاده از تحلیل تماتیک و مصاحبه با ۲۵ نفر از متخصصان HSE، مدیران عملیاتی و کارشناسان ارشد صنعت نفت، ریسک های کلیدی استخراج گردید و در بخش کمی، پرسشنامه ای بر اساس یافته های کیفی طراحی و توسط ۳۸۰ نفر از کارشناسان و مدیران عملیاتی مناطق نفت خیز جنوب تکمیل شد ابزارهای بخش کیفی شامل راهنمای مصاحبه نیمه ساختاریافته و چک لیست تحلیل محتوا و در بخش کمی شامل پرسشنامه محقق ساخته با ۴۶ گویه و هشت مولفه بود که روایی و پایایی آن تایید شد داده های کیفی با روش تحلیل تماتیک و داده های کمی با آزمون های تحلیل عاملی تاییدی، آزمون تی تک نمونه ای و مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزارهای تخصصی تحلیل شدند یافته های بخش کیفی به استخراج ۸ مولفه اصلی ریسک های HSE منجر شد که شامل ریسک های فنی و عملیاتی، ریسک های انسانی و رفتاری، ریسک های محیط زیستی، ریسک های تجهیزاتی و مکانیکی، ریسک های شیمیایی و سموم، ریسک های آتش سوزی و انفجار، ریسک های مدیریتی و سازمانی، و ریسک های بهداشتی و پزشکی بود در بخش کمی، نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که مدل هشت عاملی از برازش مطلوبی برخوردار است همچنین، نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که تمامی مولفه های ریسک به طور معناداری بالاتر از سطح متوسط ارزیابی شده اند و بالاترین میانگین مربوط به ریسک های آتش سوزی و انفجار و ریسک های محیط زیستی و کمترین مربوط به ریسک های بهداشتی و پزشکی و ریسک های مدیریتی و سازمانی بود نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که عوامل انسانی و مدیریتی با ضریب مسیر ۵۲/۰ بیشترین تاثیر را بر وقوع ریسک های HSE دارند و نقش واسطه ای عوامل محیطی با ضریب غیرمستقیم ۲۴/۰ در این رابطه تایید شد بر اساس یافته ها، ارزیابی ریسک های HSE در مناطق نفت خیز نیازمند رویکردی جامع، چندوجهی و مبتنی بر داده های علمی و تجربی است و اولویت بندی ریسک ها بر اساس شدت، احتمال وقوع و پیامدهای آنها، می تواند به تدوین استراتژی های پیشگیرانه و کنترلی موثر کمک کند و با وجود محدودیت هایی مانند محدود بودن به مناطق نفت خیز جنوب ایران و وابستگی به خودگزارش دهی، پیشنهاد می شود که صنعت نفت با تدوین استانداردهای جامع HSE، توانمندسازی نیروی انسانی، به روزرسانی تجهیزات و ایجاد سیستم های پایش و هشدار زودهنگام، به تدریج به سمت کاهش ریسک های ایمنی و بهداشت محیط حرکت کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا هانی

کاردانی ناپیوسته، کاردانی فنی ایمنی کار وحفاظت فنی، دانشگاه آزاد اسلامی واحداهواز

هانی، زهرا،1404،ارزیابی ریسک های ایمنی و بهداشت محیط (HSE) در عملیات حفاری و بهره برداری در مناطق نفت خیز،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه