ایجاد انگیزه شغلی و تحصیلی در دانش آموزان رشته های فنی و حرفه ای دختران

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر ایجاد و تقویت انگیزه شغلی و تحصیلی در دانش آموزان دختر رشته های فنی و حرفه ای شاخه کاردانش و فنی دوره دوم متوسطه و ارائه راهکارهای عملی برای بهبود وضعیت موجود انجام شد علی رغم توسعه کمی رشته های فنی و حرفه ای در دهه اخیر، انگیزه تحصیلی و شغلی دانش آموزان دختر در این رشته ها به طور قابل توجهی پایین تر از همتایان پسر و پایین تر از دانش آموزان رشته های نظری است نرخ ترک تحصیل در این رشته ها به ویژه در پایه دوازدهم به ۲۵ درصد می رسد و تنها ۳۰ درصد از فارغ التحصیلان زن، به شغل مرتبط با رشته تحصیلی خود مشغول می شوند این پژوهش با روش آمیخته کیفی کمی با مشارکت ۳۰۰ دانش آموز دختر فنی و حرفه ای پایه دهم تا دوازدهم ، ۱۰۰ فارغ التحصیل زن، ۵۰ هنرآموز و ۳۰ کارفرما از ۱۵ هنرستان در سه استان تهران، اصفهان و خراسان رضوی انجام شد ابزارهای جمع آوری داده شامل پرسشنامه سنجش انگیزه تحصیلی و شغلی با ۳۵ گویه شش مولفه: انتظار موفقیت، ارزش تکلیف، خودکارآمدی، حمایت خانواده، آگاهی از بازار کار، و هویت شغلی با ضریب پایایی ۰/۹۱، مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۶۰ نفر دانش آموزان، فارغ التحصیلان، هنرآموزان، کارفرمایان ، و تحلیل محتوای کتاب های درسی و اسناد بالادستی بود یافته های جدول ها نشان داد که مهمترین عوامل تضعیف انگیزه عبارتند از: ۱ کلیشه های جنسیتی باور به اینکه برخی مشاغل فنی «مردانه» هستند ۸۵ درصد ، ۲ نبود الگوهای موفق زن در مشاغل فنی ۸۲ درصد ، ۳ ضعف ارتباط هنرستان با صنعت و عدم آشنایی با بازار کار واقعی ۷۸ درصد ، ۴ حمایت ناکافی خانواده به دلیل نگرانی از آینده شغلی دختران ۷۵ درصد ، ۵ کیفیت پایین آموزش های عملی و تجهیزات قدیمی کارگاه ها ۷۲ درصد در مقابل، مهمترین عوامل تقویت کننده انگیزه عبارت بودند از: ۱ برگزاری اردوهای بازدید از کارخانه ها و شرکت های موفق با حضور زنان شاغل ۹۰ درصد موثر ، ۲ برگزاری کارگاه های مهارت آموزی کارآفرینی با زنان کارآفرین موفق ۸۸ درصد ، ۳ ایجاد دوره های کارآموزی کارورزی در شرکت ها و موسسات مرتبط ۸۵ درصد ، ۴ بازتعریف محتوای درسی و تطبیق آن با نیازهای روز بازار کار ۸۰ درصد ، ۵ افزایش مهارت های ارتباطی و کسب وکار مذاکره، بازاریابی، برندسازی شخصی در برنامه درسی ۷۸ درصد تحلیل کیفی مصاحبه ها نشان داد که مهمترین راهکارها شامل «توانمندسازی هنرآموزان زن به عنوان الگو»، «برگزاری جلسات آشنایی خانواده ها با فرصت های شغلی دختران در صنعت»، و «ایجاد بانک اطلاعاتی از کارآفرینان زن موفق» است بحث مقاله بر ضرورت تغییر نگرش جنسیتی در سطح جامعه، بازطراحی برنامه درسی با رویکرد کارآفرینی و نیازمحور، و ایجاد شبکه های حمایتی از دختران فنی و حرفه ای مراکز مشاوره شغلی، کارآموزی، و مربیگری متمرکز است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

شکوفه طاهری

کارشناسی روانشناسی عمومی، مدیریت آموزش و پرورش زرین شهر استان اصفهان کدپرسنلی ۶۶۱۹۲۳۸۸

�اهری، شکوفه،1404،ایجاد انگیزه شغلی و تحصیلی در دانش آموزان رشته های فنی و حرفه ای دختران،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه