بررسی معامله به قصد فرار از دین از منظر مذاهب خمسه

چکیده مقاله

اصل موضوع این مقاله علمی پژوهشی حول ماده ۲۱۸ و اثرات آن می باشد؛حذف ماده ۲۱۸ سابق قانون مدنی: هرگاه معلوم شود معامله به قصد فرار از دین واقع شده آن معامله نافذ نیست راه را برای افراد کلاهبردار باز کرد پس از آن ماده ۲۱۸ جدید: هرگاه معلوم شود که معامله به قصد فرار از دین به طور صوری انجام شده آن معامله باطل است سپس ماده ۲۱۸ مکرر در قانون مدنی تولد یافت هرگاه طلبکار به دادگاه دادخواست داده و دلایل اقامه نماید که مدیون برای فرار از دین قصد فروش اموال خود را دارد ، دادگاه می تواند قرار توقیف اموال وی را به میزان بدهی او صادر نماید که در این صورت بدون اجازه دادگاه حق فروش اموال را نخواهد داشت اما این مواد نیز دارای اشکالات وابهامات قانونی می باشند قبل از صحبت از جهت نامشروع معاملات که همان موضوع ماده ۲۱۸ یعنی معامله به قصد فرار از دین می باشد باید با جهت معامله آشنا بشویم ، انگیزه ای در زبان حقوقی جهت نامیده می شود که دارای دو وصف ممتاز مستقیم و محرک اصلی بودن باشد در قانون مدنی ما فقط مشروع بودن جهت معامله نه تعهد از شرایط صحت معاملات به شمار رفته است در مباحث فقهی سه نظریه صحت ، بطلان و شرط فاسد یا مفسد برای حکم وضعی جهت نامشروع مطرح شده است ،اما آنچنان که بیان خواهد شد به نقل عده ای از فقها در فقه صرفا در موارد خاص که دلیل وارد شده می توان معتقد به بطلان شد و نمی توان به شکل یک قاعده کلی گفت هرجا جهت نامشروع باشد معامله باطل است حقوقدانان ما نیز معتقدند که همین که جهت در عقد تصریح شود برای آگاه ساختن طرف قرارداد کافی است فقها در مورد معامله به قصد فرار از دین به سه دسته تقسیم می شوند گروهی قائل به صحت ، گروهی قائل به عدم نفوذ و گروهی دیگر قائل به بطلان می باشند به نظر بنده نظریه عدم نفوذ فقها قابل قبول تر و قابل مطرح در نظام حقوقی کنونی می باشد حقوقدانان نیز در این مورد معتقد به عدم نفوذ می باشند ، اما دکتر کاتوزیان نظریه عدم قابلیت استناد را درمقابل عدم نفوذ مطرح کرده اند که بر اساس آن معامله برای طرف قرارداد صحیح ولی برای طلبکار قابلیت استناد نداشته و به محض مراجعه می تواند معامله را فسخ کند نظر منتخب بنده در این رساله نظر آقای دکتر کاتوزیان عدم قابلیت استناد می باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی یزدانیان

کارشناس ارشد شهرداری سمنان

یزدانیان، علی،1401،بررسی معامله به قصد فرار از دین از منظر مذاهب خمسه،هشتمین کنفرانس ملی پژوهش های نوین در تعلیم و تربیت، روانشناسی، فقه و حقوق و علوم اجتماعی،شیروان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس ملی پژوهش های نوین در تعلیم و تربیت، روانشناسی، فقه و حقوق و علوم اجتماعی23 اسفند 1401 · شیروان