چکیده مقاله
در سال های اخیر، توسعه فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی منجر به ظهور مفهوم «شهر هوشمند» شده است که به معنای استفاده بهینه از این فناوری ها برای ارتقای کیفیت زندگی، افزایش کارایی خدمات شهری و توسعه پایدار در محیط های شهری است شهرداری ها به ویژه در شهرهای متوسط و کوچک مانند ایلام، با چالش های خاصی روبرو هستند که نیازمند رویکردهای بومی سازی شده برای بهره گیری موثر از این فناوری ها می باشد مقاله حاضر به بررسی نقش سامانه های شهر هوشمند در بهبود خدمات شهری شهرداری ایلام با تاکید بر بومی سازی این سامانه ها می پردازد شهر هوشمند به عنوان یک نظام توسعه یافته تعریف می شود که با ادغام فناوری های دیجیتال در ساختارهای شهری، امکان مدیریت بهینه منابع، افزایش رفاه اجتماعی و کاهش اثرات زیست محیطی را فراهم می آورد این سامانه ها شامل زیرساخت های ارتباطی، اینترنت اشیا، سامانه های مدیریتی و پلتفرم های داده محور هستند که از طریق جمع آوری، تحلیل و پردازش داده ها، تصمیم گیری های مبتنی بر شواهد را در بخش های مختلف شهری تسهیل می کنند نقش سامانه های شهر هوشمند در شهرداری ایلام، بیش از هر چیز در بهبود سه حوزه اصلی خدمات شهری یعنی مدیریت ترافیک، خدمات شهری و ارتقای مشارکت شهروندان متبلور می شود در حوزه مدیریت ترافیک، بهره گیری از سامانه های هوشمند کنترل ترافیک، حسگرهای تردد و سیستم های ناوبری چندوجهی به بهینه سازی جریان وسایل نقلیه و کاهش تصادفات و آلودگی هوا کمک می کند این سامانه ها با تجمیع اطلاعات در زمان واقعی، امکان پیش بینی نقاط شلوغ و مدیریت نگهداری بهتر زیرساخت ها را فراهم می آورند در زمینه خدمات شهری، سامانه های هوشمند نظارت و مدیریت پسماند، آبیاری فضای سبز، روشنایی معابر و نظارت بر زیرساخت های حیاتی نظیر شبکه های آب و فاضلاب، موجب افزایش بهره وری در مصرف منابع و کاهش هزینه ها می شوند این سامانه ها با بومی سازی ویژگی ها و برخی الگوریتم ها متناسب با شرایط محلی ایلام، توانسته اند پاسخ گویی دقیق تر و انعطاف پذیری بیشتری به نیازهای شهری ارائه دهند به عنوان مثال، سیستم های هوشمند آب یاری فضای سبز با توجه به کمبود منابع آبی در منطقه، به گونه ای طراحی شده اند که میزان مصرف را به حداقل ممکن کاهش دهند مشارکت شهروندان به عنوان رکن حیاتی در توسعه شهری هوشمند از طریق سامانه های دیجیتال ارتباطی و پلتفرم های اطلاع رسانی و تعامل آنلاین تقویت شده است اپلیکیشن های موبایلی و پرتال های خدمات الکترونیک شهرداری، امکان ثبت شکایات، پیشنهادات و درخواست های خدمات را به صورت شفاف و پیوسته فراهم می کنند که این فرآیند ضمن ایجاد حس مسئولیت پذیری در شهروندان، موجب افزایش کیفیت خدمات ارائه شده می شود یکی از مولفه های کلیدی در موفقیت بکارگیری سامانه های شهر هوشمند، رویکرد بومی سازی است بومی سازی به معنای تطبیق فناوری ها و فرآیندها با ویژگی های فرهنگی، اجتماعی، جغرافیایی و اقتصادی یک شهر است در شهرداری ایلام، این رویکرد موجب شده است که سامانه ها نه تنها به صورت تکنیکی قابل استفاده باشند، بلکه با شرایط روزمره و انتظارات شهروندان هماهنگ شوند و زمینه شکوفایی کامل خدمات فراهم آید این تطبیق شامل استفاده از زبان فارسی در پلتفرم ها، رعایت الگوهای رفتاری محلی، و اعمال اصلاحات مبتنی بر بازخوردهای مستقیم کاربران است علاوه بر این، بومی سازی به شهرداری ایلام اجازه داده است تا از منابع محدود خود به بهترین نحو بهره برداری کند و ضمن حفظ استقلال فنی و اجرایی، همکاری های منطقه ای و ملی را برای جذب فناوری های نوین سازماندهی نماید ایجاد مراکز داده محلی، آموزش نیروی انسانی متخصص بومی و تخصیص بودجه به توسعه نرم افزارهای محلی از جمله مصادیق اجرای بومی سازی در این حوزه است اما این مسیر چالش هایی نیز دارد محدودیت های مالی، ضعف زیرساخت های فناوری، مقاومت فرهنگی در برابر تغییرات و کمبود نیروی متخصص از جمله مسائلی هستند که باید در فرآیند پیاده سازی سامانه های شهر هوشمند بومی شده در نظر گرفته شوند مقابله با این چالش ها نیازمند سیاست گذاری های کلان، برنامه های آموزشی و حمایت های مداوم از سوی مدیریت شهری و دولت محلی است به طور خلاصه، سامانه های شهر هوشمند با رویکرد بومی سازی ابزارهای موثری برای ارتقای خدمات شهری در ایلام هستند این سامانه ها با بهره گیری از فناوری های نوین و ترکیب آن ها با شناخت دقیق شرایط و نیازهای محلی، موجب بهبود مدیریت منابع، افزایش رضایت شهروندان و توسعه پایدار شهری می شوند آینده خدمات شهری ایلام وابسته به استمرار این رویکرد و تقویت زیرساخت ها و نیروی انسانی متخصص در این حوزه خواهد بود
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
محمد رحیمی، رحمان،1404،بررسی نقش سامانه های شهر هوشمند در بهبود خدمات شهری با رویکرد بومی سازی در شهرداری ایلام،بیست و هفتمین کنفرانس ملی مهندسی برق ،کامپیوتر و مکانیک،شیروان
ارائهشده در
مجموعه مقالات بیست و هفتمین کنفرانس ملی مهندسی برق ،کامپیوتر و مکانیک24 شهریور 1404 · شیروان