تحلیل حقوقی مسئولیت مدنی ناشی از خطاهای هوش مصنوعی در قراردادهای هوشمند و چالش های آن در حقوق تعهدات ایران

چکیده مقاله

با گسترش فناوری بلاکچین و ظهور قراردادهای هوشمند Smart Contracts به عنوان ابزاری خوداجرا در بستر اقتصاد دیجیتال، چالش های جدیدی در حوزه حقوق تعهدات و مسئولیت مدنی پدید آمده است قراردادهای هوشمند که بر پایه الگوریتم های هوش مصنوعی AI عمل می کنند، اگرچه کارایی و سرعت مبادلات را افزایش می دهند، اما خطاهای الگوریتمی، نقص در کدنویسی یا تصمیم گیری های غیرقابل پیش بینی هوش مصنوعی می تواند منجر به خسارات مالی برای طرفین قرارداد شود مسئله اصلی این پژوهش، تحلیل حقوقی مسئولیت مدنی ناشی از این خطاها در نظام حقوقی ایران است هدف پژوهش، شناسایی خلاهای قانونی موجود و ارائه چارچوبی برای جبران خسارت های ناشی از عملکرد هوش مصنوعی در قراردادهای هوشمند است روش تحقیق در این مقاله، توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای است یافته ها نشان می دهد که در حال حاضر، حقوق ایران فاقد ضوابط صریحی برای تعیین مسئولیت در قبال خطاهای هوش مصنوعی در بستر قراردادهای هوشمند است و رویکرد سنتی مسئولیت مدنی مبتنی بر تقصیر یا ضمان در برابر خطر، با ماهیت غیرمتمرکز و خودکار این فناوری سازگاری کامل ندارد نتیجه گیری آن است که برای حمایت از حقوق ذینفعان، نیاز به بازتعریف مفاهیمی نظیر نقص در ایجاب و قبول ، قوه قهریه و تقصیر در بستر فناوری های نوین وجود دارد پیشنهاد می شود مقنن با الگوبرداری از رویکردهای پویا و ایجاد نهاد بیمه خطای الگوریتمی ، چارچوبی نوین برای توزیع ریسک و جبران خسارت طراحی نماید تا ضمن حفظ نوآوری، امنیت حقوقی معاملات دیجیتال تضمین شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی محمد رجبی حسین آبادی

کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه پیام نور مرکز هشتگرد

�جبی حسین آبادی، علی محمد،1405،تحلیل حقوقی مسئولیت مدنی ناشی از خطاهای هوش مصنوعی در قراردادهای هوشمند و چالش های آن در حقوق تعهدات ایران،هفتمین همایش بین المللی علوم سیاسی، مدیریت، اقتصاد و حسابداری،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفتمین همایش بین المللی علوم سیاسی، مدیریت، اقتصاد و حسابداری17 مرداد 1405 · همدان