طراحی و ارزیابی مدل پیش بینی تقلب مالی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین

چکیده مقاله

تقلب مالی یکی از مهم ترین چالش های نظام گزارشگری مالی و بازارهای سرمایه محسوب می شود که می تواند موجب کاهش اعتماد سرمایه گذاران، اختلال در تخصیص بهینه منابع و افزایش ریسک سرمایه گذاری شود از این رو، شناسایی به موقع شرکت های دارای احتمال تقلب مالی از اهمیت ویژه ای برای سرمایه گذاران، حسابرسان، نهادهای نظارتی و سایر استفاده کنندگان اطلاعات مالی برخوردار است هدف اصلی این پژوهش طراحی و ارزیابی مدلی برای پیش بینی تقلب مالی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با بهره گیری از شاخص های مالی و الگوریتم های یادگیری ماشین است این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا توصیفی–همبستگی و پس رویدادی است جامعه آماری پژوهش شامل کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده و نمونه پژوهش با استفاده از روش حذف سیستماتیک انتخاب شده است داده های مورد نیاز از صورت های مالی حسابرسی شده و گزارش های منتشرشده در سامانه کدال استخراج گردید به منظور شناسایی شرکت های مشکوک به تقلب مالی از مدل Beneish M Score استفاده شد برای تحلیل داده ها از رگرسیون لجستیک، درخت تصمیم، ماشین بردار پشتیبان، جنگل تصادفی و شبکه عصبی مصنوعی استفاده شد نتایج پژوهش نشان داد که اقلام تعهدی اختیاری، نسبت بدهی و جریان های نقدی عملیاتی از مهم ترین عوامل موثر بر احتمال وقوع تقلب مالی هستند همچنین نتایج مقایسه مدل ها بیانگر آن بود که الگوریتم های یادگیری ماشین نسبت به مدل های آماری سنتی عملکرد بهتری در پیش بینی تقلب مالی دارند در میان مدل های مورد بررسی، شبکه عصبی مصنوعی و جنگل تصادفی بالاترین میزان دقت و قدرت پیش بینی را از خود نشان دادند یافته های پژوهش حاکی از آن است که استفاده از تکنیک های هوش مصنوعی و داده کاوی می تواند نقش موثری در ارتقای کیفیت نظارت مالی، افزایش شفافیت اطلاعاتی و کاهش ریسک سرمایه گذاری ایفا کند در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می دهد که ترکیب شاخص های مالی با الگوریتم های یادگیری ماشین، ابزاری کارآمد برای شناسایی و پیش بینی تقلب مالی در شرکت ها فراهم می آورد و می تواند به بهبود فرآیندهای تصمیم گیری در بازار سرمایه کمک نماید

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علیرضا شریفی

کارشناسی ارشد حسابداری

�ریفی، علیرضا،1405،طراحی و ارزیابی مدل پیش بینی تقلب مالی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین،هفتمین همایش بین المللی علوم سیاسی، مدیریت، اقتصاد و حسابداری،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفتمین همایش بین المللی علوم سیاسی، مدیریت، اقتصاد و حسابداری17 مرداد 1405 · همدان