چکیده مقاله
بی تردید، بررسی و پژوهش در علت یابی رکورد و جمود علوم اسلامی از قرن ششم به بعد از نکات مهم و ارزشمند در تاریخ تعلیم و تربیت اسلامی است دورانی از تاریخ علم که چراغ پر تلالو علوم اسلامی رو به خاموشی گرایید و به جای تکامل و بالندگی که در قرن سوم و چهارم و حتی پنجم شاهدیم، از جامعه اسلامی رخت بر بست، بحث انسداد باب اجتهاد در بین اهل سنت موجبات تقلید و رکورد و تعصب دامن گیر مذاهب اربعه اهل سنت گردید که رهبری چنین رویکردی را حنابله عهده دار بودند در چنین فضایی، آزاد اندیشی با بدعت و همکاری با مکتب اعتزال همراه می گشت که غور و تفحص در کتب آن عصر، بیانگر آن است نوشتار حاضر که براساس گزارش ابن رجب 736 795 ه ق حنبلی، براساس گزارش کتاب فضل علم السلف علی علم الخلف فراهم آمده، پس از بررسی اجمالی زندگی نامه، تالیفات، اساتید و اوضاع و احئال مذهبی و سیاسی زمان حیات این دانشمند حنبلی، به بررسی وضعیت میزان توجه او به علوم روزگار و احتیاط و ترس و نگرانی بیش از حد او از علوم جدیده و اتکاء صرف به میراث سلف صالح می پردازد او پس از تقسیم بندی علم به نافع و غیرنافع درصدد رد و طرد علوم جدیده است نگرانی مستمر و هجمات مکرر او به علوم جدیده علوم خارج از چارچوب کتاب و سنت به ویژه فلسفه و کلام و دفاع و تعصب زاید الوصف او در این مقاله قابل توجه و اعتنا است کتاب مذکور از این حیث، آیینه تمام نمای قرن هشتم هجری در باب رکود و ایستایی بیش از پیش علوم اسلامی است
کلیدواژه‌ها
نویسندگان
محمدحسن بسکابادی
دکترای تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد
فهیمه نورعلیی
دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی
لطیفه علی یوسفی
کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی
فرشته پورشافعی
دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی
فاطمه پورشافعی
کارشناس مشاوره
شیوه ارجاع
�سکابادی، محمدحسن و نورعلیی، فهیمه و علی یوسفی، لطیفه و پورشافعی، فرشته و پورشافعی، فاطمه،1398،گزارش ابن رجب حنبلی (795 ه) در باب ایستایی علوم اسلامی در سده هشتم هجری (فضل علم السلف علی علم الخلف)،کنفرانس بین المللی علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره، آموزش و پژوهش،تهران
ارائه‌شده در
مجموعه مقالات کنفرانس بین المللی علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره، آموزش و پژوهش17 اسفند 1398 · تهران