بررسی تاثیر تشویق و تقویت بر انگیزش تحصیلی

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تشویق و تقویت بر انگیزش تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان در بستر نظام های آموزشی ایران صورت گرفته است انگیزش تحصیلی به عنوان یکی از ارکان اساسی یادگیری موثر، همواره مورد توجه روان شناسان تربیتی و برنامه ریزان درسی بوده است؛ ازاین رو، شناسایی عواملی که بتوانند این انگیزه را در موقعیت های آموزشی تقویت نمایند، از اولویت های پژوهشی محسوب می شود تشویق و تقویت، به مثابه دو راهکار رفتاری و شناختی، در نظریه های مختلف یادگیری از جایگاه ویژه ای برخوردارند؛ به گونه ای که رفتارگرایان بر نقش پاداش در شکل دهی رفتار تاکید دارند و شناخت گرایان نیز بر جنبه های درونی و معنادار تشویق صحه می گذارند در این مقاله، با استفاده از روش تحلیلی توصیفی و مرور نظام مند پژوهش های داخلی و خارجی، ابعاد گوناگون تشویق کلامی، غیرکلامی، مادی، اجتماعی و عاطفی مورد واکاوی قرار گرفته و تاثیر هر یک بر مولفه های انگیزش درونی و بیرونی تبیین شده است یافته ها نشان می دهد که تشویق به موقع، متناسب با نیازهای فردی و مبتنی بر معیارهای عملکردی، می تواند موجب افزایش خودکارآمدی، تداوم تلاش تحصیلی، بهبود نگرش به مدرسه و دانشگاه و کاهش اضطراب امتحان گردد در مقابل، تقویت های نابه جا، افراطی یا بدون پشتوانه ی شناختی، پیامدهایی همچون وابستگی به پاداش بیرونی، کاهش خلاقیت و افت انگیزه ی درونی را به دنبال خواهند داشت بر اساس نتایج، یک نظام تشویقی کارآمد باید توامان از رویکردهای رفتاری و شناختی بهره گیرد و با لحاظ کردن تفاوت های فردی، جنسیتی و فرهنگی، بستری برای رشد خودانگیختگی و خودتنظیمی فراهم آورد در پایان، پیشنهادهایی برای معلمان، اساتید، والدین و برنامه ریزان آموزشی ارائه شده است تا بتوانند با بهره گیری از اصول علمی تشویق و تقویت، محیطی پویا و انگیزه بخش برای فراگیران ایجاد نمایند این مقاله می تواند زمینه ساز پژوهش های مداخله ای در زمینه ی طراحی سیستم های تشویقی متناسب با فرهنگ ایرانی باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

لیلا رحیمی

کارشناسی معارف اسلامی دانشگاه آزاد اردبیل

رباب رحیمی

کارشناسی علوم اجتماعی تربیت معلم اردبیل

حبیب طالبی

کارشناس ارشد حقوق دانشگاه آزاد گرمی

�حیمی، لیلا و رحیمی، رباب و طالبی، حبیب،1404،بررسی تاثیر تشویق و تقویت بر انگیزش تحصیلی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه