بررسی نقش روش های تدریس فعال در بهبود فرآیند یاددهی–یادگیری در کلاس های درس

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش روش های تدریس فعال در بهبود فرآیند یاددهی–یادگیری با تاکید بر مولفه های شناختی، فراشناختی و انگیزشی در دوره متوسطه دوم انجام شد این مطالعه به صورت آمیخته کیفی کمی با طرح اکتشافی متوالی اجرا گردید در بخش کیفی، با استفاده از روش پدیدارشناسی، تجارب زیسته ۱۸ معلم و ۲۴ دانش آموز از کلاس های مبتنی بر روش های فعال مشارکتی، حل مسئله، اکتشافی و بحث گروهی مورد واکاوی قرار گرفت و داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق و مشاهده مشارکتی جمع آوری و با روش کلایزی تحلیل شدند در بخش کمی، یک طرح نیمه آزمایشی با پیش آزمون پس آزمون و گروه کنترل بر روی ۱۲۰ دانش آموز ۶۰ نفر گروه آزمایش و ۶۰ نفر گروه کنترل اجرا شد و متغیرهای درگیری تحصیلی، انگیزه پیشرفت و عملکرد تحصیلی با استفاده از پرسشنامه های استاندارد و آزمون های محقق ساخته با پایایی ۰٫۸۷ تا ۰٫۹۲ سنجیده شدند یافته های کیفی به شناسایی ۵ مولفه اصلی شامل «پویایی تعاملات»، «معناداری یادگیری»، «مسئولیت پذیری یادگیرنده»، «توسعه تفکر انتقادی» و «کاهش وابستگی به معلم» منجر گردید نتایج کمی نشان داد که روش های تدریس فعال به طور معناداری ۰٫۰۰۱>P موجب افزایش درگیری تحصیلی مجذور اتا=۰٫۶۱ ، انگیزه پیشرفت مجذور اتا=۰٫۵۷ و عملکرد تحصیلی مجذور اتا=۰٫۵۹ در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده اند همچنین، تحلیل کوواریانس چندمتغیره بر روی مولفه های فراشناختی نشان داد که این روش ها بیشترین تاثیر را بر «خودتنظیمی شناختی» ۰٫۶۳=η² و «آگاهی فراشناختی» ۰٫۵۸=η² داشته اند و این یافته ها با تحلیل های کیفی که بر افزایش تامل پذیری و خودارزیابی دانش آموزان تاکید داشتند، همسو بود بر اساس یافته ها می توان نتیجه گرفت که روش های تدریس فعال، با ایجاد بستری برای تعامل پویا، تفکر سطح بالا و مسئولیت پذیری، فرآیند یاددهی–یادگیری را از یک فرآیند انتقال محور به یک فرآیند ساخت سازی محور و توانمندساز تبدیل می کنند و این تغییر پارادایم، نیازمند بازتعریف نقش معلم به عنوان تسهیل گر، نه انتقال دهنده ی صرف اطلاعات است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فائزه ارغائی

کارشناسی ارشد آموزش ابتدایی ، خراسان جنوبی ، طبس

�رغائی، فائزه،1404،بررسی نقش روش های تدریس فعال در بهبود فرآیند یاددهی–یادگیری در کلاس های درس،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه