چکیده مقاله
هویت ملی به عنوان یکی از بنیادی ترین مولفه های همبستگی و انسجام اجتماعی، همواره مورد توجه اندیشمندان علوم اجتماعی، روان شناسی تربیتی و برنامه ریزی درسی بوده است در میان نهادهای تاثیرگذار بر فرایند هویت پذیری نسل جوان، نظام آموزشی و به ویژه کتاب های درسی از جایگاهی ممتاز و بی بدیل برخوردارند کتاب درسی علوم اجتماعی به مثابه متنی آموزشی و تربیتی، نه تنها دانش و اطلاعات مرتبط با جامعه و فرهنگ را به دانش آموزان منتقل می کند، بلکه بستری برای بازاندیشی در مفاهیمی چون سرزمین، تاریخ مشترک، نمادهای ملی، ارزش های فرهنگی و مسئولیت پذیری مدنی فراهم می آورد پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش کتاب درسی علوم اجتماعی در شکل گیری هویت ملی دانش آموزان دوره متوسطه، به روش تحلیل اسنادی و با رویکرد توصیفی تحلیلی انجام شده است یافته ها نشان می دهد که محتوای کتاب های علوم اجتماعی، با تاکید بر مولفه هایی همچون آگاهی های جغرافیایی، روایت های تاریخی، آشنایی با آداب و رسوم اقوام مختلف، حقوق و تکالیف شهروندی و نیز معرفی میراث فرهنگی مشترک، توانایی آن را دارد که احساس تعلق به سرزمین و ملت را در دانش آموزان تقویت نماید با این حال، نارسایی هایی نظیر یکسان سازی بیش از حد، غفلت از تنوع قومی فرهنگی، رویکرد حافظه محور به تاریخ، و کم توجهی به ابعاد نقادانه و مشارکتی هویت، می تواند کارایی این کتاب ها را با چالش مواجه سازد بر اساس نتایج، بازنگری در محتوای کتاب های علوم اجتماعی با رویکردی تلفیقی، تعاملی و چندفرهنگی، همراه با بهره گیری از روش های نوین آموزشی و فعال، می تواند نقش موثرتری در ساختن هویت ملی پویا، فراگیر و مسئولانه در میان نوجوانان ایرانی ایفا کند در نهایت، پیشنهادهایی برای بهبود کیفیت محتوای کتاب درسی و ارتقای جایگاه آن در فرایند هویت سازی ارائه گردیده است
کلیدواژهها
نویسندگان
نسرین کرمی کله کله
کارشناسی علوم اجتماعی دانشگاه شهید چمران اهواز
شیوه ارجاع
کرمی کله کله، نسرین،1404،بررسی نقش کتاب درسی علوم اجتماعی در شکل گیری هویت ملی دانش آموزان دوره متوسطه،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه
ارائهشده در
مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه