تاثیر ارتباط موثر معلم و دانش آموز بر پیشرفت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر ارتباط موثر معلم و دانش آموز بر پیشرفت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان در مقطع متوسطه دوم شهر تهران انجام شد این مطالعه از نوع همبستگی با رویکرد کمی و مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری بود که در آن رابطه بین کیفیت ارتباط معلم دانش آموز، پیشرفت تحصیلی معدل و نمرات استاندارد و پیشرفت تربیتی شاخص های رشد اخلاقی، مسئولیت پذیری و مشارکت اجتماعی مورد آزمون قرار گرفت جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر و دختر مقطع متوسطه دوم مناطق ۲، ۶ و ۱۲ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳ ۱۴۰۴ بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۴۵۰ دانش آموز ۲۳۰ دختر و ۲۲۰ پسر به عنوان نمونه انتخاب شدند ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه کیفیت ارتباط معلم دانش آموز QTI ، پرسشنامه رفتارهای تربیتی، پرسشنامه انگیزه تحصیلی والرند، پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی، و همچنین معدل تحصیلی نیمسال اول و دوم به عنوان شاخص عینی پیشرفت تحصیلی بود یافته های حاصل از تحلیل مسیر نشان داد که ارتباط موثر معلم دانش آموز با ضریب مسیر ۰ ۴۲ به طور مستقیم و مثبت بر پیشرفت تحصیلی تاثیر دارد و این تاثیر از طریق متغیرهای میانجی انگیزه تحصیلی ضریب غیرمستقیم ۰ ۲۳ و خودکارآمدی ضریب غیرمستقیم ۰ ۱۸ نیز اعمال می شود همچنین تاثیر ارتباط موثر بر پیشرفت تربیتی با ضریب مسیر ۰ ۵۱ معنادار بود که نشان دهنده نقش برجسته تر ارتباط در تربیت اخلاقی و اجتماعی نسبت به پیشرفت صرفا تحصیلی است نتایج تحلیل تعدیل گری نیز نشان داد که جنسیت و پایه تحصیلی، رابطه بین ارتباط معلم دانش آموز و پیشرفت را تعدیل نمی کنند، اما رشته تحصیلی علوم انسانی در مقایسه با علوم پایه و فنی مهندسی تاثیر تعدیل گرانه معناداری داشت و نشان داد که در رشته های علوم انسانی، ارتباط موثر نقش بیشتری در پیشرفت تحصیلی و تربیتی ایفا می کند مدل نهایی پژوهش با شاخص های برازش خوب CFI=۰ ۹۶, RMSEA=۰ ۰۵, SRMR=۰ ۰۴ تایید شد و در مجموع، متغیرهای پژوهش توانستند ۶۴ درصد از واریانس پیشرفت تحصیلی و ۵۸ درصد از واریانس پیشرفت تربیتی را تبیین نمایند بر اساس یافته ها، مولفه های حمایت عاطفی، احترام متقابل و بازخورد سازنده، بیشترین سهم را در ارتباط موثر داشتند و مولفه کنترل و سلطه گری معلم، با پیشرفت تحصیلی رابطه منفی و معنادار نشان داد این یافته ها ضرورت توانمندسازی معلمان در حوزه ارتباطات انسانی و مهارت های بین فردی، طراحی برنامه های مداخلاتی مبتنی بر بهبود جو عاطفی کلاس، و بازنگری در برنامه های تربیت معلم را به وضوح آشکار می سازد و بر خلاف نگرش های سنتی که معلم را صرفا به عنوان انتقال دهنده دانش می دانند، بر نقش های چندگانه او به عنوان مربی، مشاور و الگوی رفتاری تاکید دارد در پایان، پیشنهادهایی برای بهبود کیفیت ارتباطی معلمان با دانش آموزان، طراحی نظام های پاداش مبتنی بر کیفیت تعاملات، و برگزاری کارگاه های مهارت های ارتباطی در سطح مدارس ارائه شده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فرشته ذهبیون

کارشناسی ارشد مهندسی فضای سبز، البرز، کرج

�هبیون، فرشته،1404،تاثیر ارتباط موثر معلم و دانش آموز بر پیشرفت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه