تاثیر انس با متون کهن و اشعار کودکانه بر پرورش تفکر انتقادی و دایره واژگان دانش آموزان

چکیده مقاله

در عصر دیجیتال و غلبه پیام های کوتاه و سطحی، یکی از مهم ترین چالش های نظام های آموزشی، پرورش دو مهارت بنیادین «تفکر انتقادی» و «دایره واژگان غنی» در دانش آموزان است تفکر انتقادی، به عنوان توانایی تحلیل، ارزیابی، استدلال، و قضاوت منطقی، و دایره واژگان گسترده، به عنوان ابزار اصلی تفکر و بیان دقیق، هر دو برای موفقیت تحصیلی، شغلی و اجتماعی ضروری هستند در این میان، «انس با متون کهن» مانند گلستان و بوستان سعدی، کلیله و دمنه، مثنوی معنوی، و شاهنامه فردوسی و «اشعار کودکانه» شعرهای شاد، موزون و تصویرگرانه که برای کودکان سروده شده اند به عنوان میراثی غنی و ارزشمند، پتانسیل بالایی برای پرورش این دو مهارت دارند متون کهن با ساختار زبانی پیچیده، استعاره ها و تمثیل های عمیق، و لایه های چندگانه معنا، ذهن کودک را به چالش می کشند و او را به تامل، تحلیل و استدلال وادار می سازند اشعار کودکانه نیز با وزن، موسیقی، تصاویر شاعرانه، و تکرار واژگان جدید، دایره واژگان را گسترش می دهند و ذهن کودک را با زیبایی های زبانی و فکری آشنا می سازند این مقاله با روش مرور نظام مند و تحلیل ترکیبی ۶۵ مطالعه انجام شده در ایران و جهان از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ ، به بررسی تاثیر انس با متون کهن و اشعار کودکانه بر پرورش تفکر انتقادی و دایره واژگان دانش آموزان می پردازد یافته ها نشان می دهد که انس با متون کهن و اشعار کودکانه به طور معناداری تفکر انتقادی با اندازه اثر ۰ ۷۸ و دایره واژگان با اندازه اثر ۰ ۸۵ را افزایش می دهد موثرترین رویکرد، «خوانش تعاملی همراه با پرسش های هدایتگر» و «بازآفرینی خلاقانه» بازنویسی، بازگویی، و خلق داستان های جدید بر اساس متون کهن است متون کهن بیشترین تاثیر را بر تفکر انتقادی دارند و اشعار کودکانه بیشترین تاثیر را بر دایره واژگان در پایان، راهکارهای عملی برای معلمان و والدین به منظور استفاده از متون کهن و اشعار کودکانه در خانه و مدرسه ارائه می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه علی گلی

کارشناسی ادبیات ،اموزگار مقطع ابتدایی

�لی گلی، فاطمه،1404،تاثیر انس با متون کهن و اشعار کودکانه بر پرورش تفکر انتقادی و دایره واژگان دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه