تاثیر تشویق بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تشویق بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش اجرا، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود که در آن، تشویق شامل تشویق کلامی، تشویق غیرکلامی و تشویق مادی نمادین به عنوان متغیر مستقل و پیشرفت تحصیلی در دروس ریاضی و علوم به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شد جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر دوره دوم ابتدایی پایه های چهارم و پنجم در شهر اراک در سال تحصیلی ۱۴۰۲ ۱۴۰۱ بودند که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ابتدا دو منطقه آموزشی و سپس از هر منطقه، دو مدرسه و از هر مدرسه، دو کلاس یکی پایه چهارم و یکی پایه پنجم و در مجموع ۸ کلاس انتخاب شدند و از هر کلاس، با استفاده از روش تصادفی ساده، ۱۵ دانش آموز جمعا ۱۲۰ دانش آموز انتخاب و پس از همگن سازی بر اساس نمرات پیش آزمون، در دو گروه ۶۰ نفری آزمایش و کنترل قرار گرفتند ابزارهای پژوهش شامل آزمون محقق ساخته پیشرفت تحصیلی در درس ریاضی ۲۰ سوال و علوم ۲۰ سوال بر اساس محتوای کتاب درسی بودند که روایی محتوایی آن ها توسط ۱۰ معلم باتجربه دوره ابتدایی و ۵ متخصص روان شناسی تربیتی تایید شد و پایایی آن ها با استفاده از روش بازآزمایی ضریب همبستگی ۰٫۸۶ و آلفای کرونباخ ۰٫۸۸ محاسبه گردید گروه آزمایش به مدت ۸ هفته هر هفته ۵ روز تحت برنامه تشویق هدفمند قرار گرفتند که در آن، معلمان با استفاده از تشویق کلامی کلمات تحسین آمیز، تایید عملکرد و بازخورد مثبت ، تشویق غیرکلامی حالت های چهره، حرکات بدنی و قرار دادن کارهای خوب در معرض دید دیگران و تشویق مادی نمادین برچسب های تشویقی، ستاره های طلایی و جوایز کوچک نمادین به صورت منظم و بر اساس عملکرد واقعی دانش آموزان، آنان را مورد تحسین قرار می دادند، در حالی که گروه کنترل با روش سنتی و بدون تشویق نظام مند، به آموزش ادامه دادند داده های گردآوری شده با استفاده از آزمون های تحلیل کوواریانس تک متغیره و چندمتغیره، t مستقل و t زوجی در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند یافته ها نشان داد که بین میانگین نمرات پیشرفت تحصیلی در گروه آزمایش و کنترل در مرحله پس آزمون تفاوت معناداری وجود دارد ۰٫۰۰۱>P و تشویق هدفمند و منظم توانسته است پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را در هر دو درس ریاضی و علوم به طور معناداری افزایش دهد همچنین، تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که تاثیر تشویق بر مولفه های مختلف پیشرفت تحصیلی حفظیات، درک مفاهیم و حل مسئله در سطح ۰٫۰۰۱>P معنادار است و اندازه اثر برای کل مداخله ۰٫۵۶ محاسبه شد و بیشترین تاثیر بر مولفه «انگیزه و تلاش» مجذور اتا ۰٫۶۱ و کمترین تاثیر بر مولفه «حفظیات» مجذور اتا ۰٫۴۲ مشاهده شد بر اساس یافته ها می توان نتیجه گرفت که تشویق، به ویژه زمانی که به صورت هدفمند، منظم و مبتنی بر عملکرد واقعی دانش آموزان انجام شود، یک راهکار ساده، کم هزینه و بسیار موثر در افزایش انگیزه، اعتمادبه نفس و در نهایت، پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی است و استفاده از آن در نظام آموزشی کشور، با تقویت رویکرد مثبت نگر به یادگیری، می تواند به عنوان یک مداخله موثر در کاهش افت تحصیلی و افزایش بهزیستی روان شناختی دانش آموزان به کار گرفته شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سیما شیروانی

کارشناسی آموزش وپرورش ابتدایی دانشگاه آزاد مسجد سلیمان

�یروانی، سیما،1404،تاثیر تشویق بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه