تاثیر حجم تکالیف بر استرس دانش آموزان دبستان

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر حجم تکالیف شب کم، متوسط، زیاد بر استرس تحصیلی شامل اضطراب امتحان، فشار نمره، و بی خوابی مرتبط با مدرسه دانش آموزان پایه های چهارم، پنجم و ششم ابتدایی انجام شد تکالیف شب به عنوان یکی از ارکان نظام آموزشی، هدف مثبتی تثبیت یادگیری، ایجاد عادت مطالعه دارد، اما زمانی که حجم آن از حد معینی فراتر رود، نه تنها سودمند نیست، بلکه باعث افزایش استرس، کاهش انگیزه، و حتی افت تحصیلی می شود در سال های اخیر، گلایه های والدین و معلمان از حجم بالای تکالیف و فشار روانی ناشی از آن افزایش یافته است، اما پژوهش های علمی کمی در این زمینه در ایران انجام شده است این پژوهش به روش همبستگی علی با مشارکت ۳۰۰ دانش آموز ۱۵۰ دختر، ۱۵۰ پسر از ۱۵ مدرسه ابتداری در سه استان تهران، اصفهان و خراسان رضوی انجام شد داده ها از طریق پرسشنامه سنجش حجم تکالیف خودگزارشی دانش آموز با ۱۰ گویه پایایی ۰/۸۶ ، پرسشنامه استرس تحصیلی ۲۵ گویه، سه مولفه: اضطراب امتحان، فشار نمره، و بی خوابی با پایایی ۰/۸۹، و پرسشنامه فشار والدین ۱۵ گویه با پایایی ۰/۸۸ جمع آوری شد یافته های جدول ها نشان داد که میانگین نمره استرس تحصیلی در دانش آموزانی که حجم تکالیف «زیاد» بیش از ۹۰ دقیقه در شب گزارش کردند ۶۸/۵ از ۱۰۰ به طور معناداری بالاتر از گروه «متوسط» ۶۰ تا ۹۰ دقیقه با میانگین ۴۵/۲ و گروه «کم» کمتر از ۶۰ دقیقه با میانگین ۳۲/۸ بود پی کمتر از ۰/۰۰۱، اندازه اثر ۱/۴۲ بیشترین افزایش استرس در مولفه «بی خوابی مرتبط با مدرسه» از ۸/۵ به ۱۸/۵ از ۲۵ و «اضطراب امتحان» از ۱۰/۲ به ۲۲/۴ مشاهده شد همچنین، بین حجم تکالیف و فشار والدین همبستگی مثبت معناداری وجود داشت ضریب ۰/۵۲، پی کمتر از ۰/۰۰۱ تحلیل کیفی مصاحبه با ۳۰ دانش آموز و ۲۰ والد نشان داد که تکالیف حجیم بیش از دو ساعت باعث می شود دانش آموزان فرصت بازی، استراحت، و تعامل با خانواده را از دست بدهند، دچار خستگی مزمن و بیزاری از مدرسه شوند، و حتی به مشکلات جسمانی سردرد، کمردرد، ضعف بینایی دچار گردند والدین نیز از فشار ناشی از کمک به انجام تکالیف و مشاجرات خانوادگی گلایه داشتند بحث مقاله بر ضرورت تدوین «سیاست ملی حجم تکالیف» با تعیین سقف زمانی حداکثر ۶۰ دقیقه در شب برای پایه ششم، ۴۵ دقیقه برای پایه پنجم، و ۳۰ دقیقه برای پایه چهارم و جایگزینی تکالیف کیفی پروژه، کار گروهی، تحقیق به جای تکالیف کمی تکراری و حفظی متمرکز است پیشنهاد می شود وزارت آموزش و پرورش با همکاری انجمن اولیا و مربیان، آیین نامه تکالیف را بازنگری کرده و بر اجرای آن نظارت جدی نماید

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سیده زهرا عبدالهی نژاد

کارشناسی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان کهگیلویه و بویراحمد

�بدالهی نژاد، سیده زهرا،1404،تاثیر حجم تکالیف بر استرس دانش آموزان دبستان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه