تاثیر راهبردهای شناختی بر یادگیری مهارت های اجتماعی و مسئولیت پذیری در دانش آموزان

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش راهبردهای شناختی بر یادگیری مهارت های اجتماعی و مسئولیت پذیری در دانش آموزان دوره دوم ابتدایی انجام شد با توجه به اینکه دوران کودکی، حساسترین دوره برای شکل گیری رفتارهای اجتماعی و پذیرش نقش های جمعی است، شناسایی عواملی که بتوانند این فرآیند را تسهیل کنند، از اولویت های پژوهشی در روان شناسی تربیتی محسوب می شود این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون‑پس آزمون با گروه کنترل بود جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴‑۱۴۰۳ بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۴۰ نفر ۲۰ نفر گروه آزمایش و ۲۰ نفر گروه کنترل انتخاب شدند گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت آموزش راهبردهای شناختی شامل مرور ذهنی، بسط معنایی، سازمان دهی و تصویرسازی ذهنی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکردند ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد مهارت های اجتماعی گرشام و الیوت ۱۹۹۰ و پرسشنامه مسئولیت پذیری اجتماعی نوجوانان مسعودنیا و همکاران، ۱۳۹۸ بود که در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون برای هر دو گروه اجرا شد روایی محتوایی پرسشنامه ها توسط ۵ نفر از متخصصان روان شناسی تربیتی تایید و پایایی آنها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۸۷/۰ و ۸۵/۰ محاسبه شد داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره MANCOVA در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند یافته ها نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، بین گروه آزمایش و کنترل در هر دو متغیر وابسته تفاوت معناداری وجود دارد ۰۰۱/۰ > P به طوری که آموزش راهبردهای شناختی توانست ۴۶ درصد از واریانس مهارت های اجتماعی و ۳۸ درصد از واریانس مسئولیت پذیری را تبیین کند بیشترین تاثیر به ترتیب بر مولفه های «همکاری» و «خودکنترلی» مشاهده شد در مجموع، یافته های این پژوهش حاکی از آن است که راهبردهای شناختی نه تنها در حیطه تحصیلی بلکه در حوزه رفتارهای اجتماعی نیز کارایی بالایی دارند و می توانند به عنوان یک روش مداخله ای موثر در مدارس ابتدایی به کار گرفته شوند بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود این راهبردها در قالب برنامه های درسی تلفیقی و کارگاه های توانمندسازی دانش آموزان گنجانده شوند و دوره های آموزشی مشابه برای معلمان و والدین نیز طراحی گردد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مهدی محبی

کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان ارومیه

سینا اکبری قاریاغدی

کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان ارومیه

عرفان نقی زاده

کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان ارومیه

امین زینال زاده

کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان ارومیه

محبی، مهدی و اکبری قاریاغدی، سینا و نقی زاده، عرفان و زینال زاده، امین،1404،تاثیر راهبردهای شناختی بر یادگیری مهارت های اجتماعی و مسئولیت پذیری در دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه