تاملی بر نقش کلاس های دانش آموز محور در فرآیند آموزش و یادگیری دانش آموزان

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف تاملی بر نقش کلاس های دانش آموزمحور در فرآیند آموزش و یادگیری دانش آموزان دوره دوم ابتدایی انجام شد در چند دهه اخیر، پارادایم آموزشی از رویکرد معلم محور به سمت رویکردهای فعال و مشارکتی تغییر جهت داده است، با این حال پرسش اساسی این است که این تغییر رویکرد تا چه اندازه در عمل به بهبود کیفیت یادگیری انجامیده است این مطالعه از نظر هدف، بنیادی‑کاربردی و از نظر روش، ترکیبی آمیخته اکتشافی با طرح کیفی‑کمی بود در بخش کیفی، با استفاده از روش پدیدارشناسی، تجارب زیسته ۱۲ معلم باتجربه و ۱۸ دانش آموز پایه پنجم و ششم از کلاس های دانش آموزمحور از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته مورد واکاوی قرار گرفت داده های کیفی با استفاده از روش کلایزی و نرم افزار MAXQDA کدگذاری و تحلیل شدند در بخش کمی، با بهره گیری از روش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون‑پس آزمون با گروه کنترل، ۴۰ دانش آموز ۲۰ نفر گروه آزمایش و ۲۰ نفر گروه کنترل به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه در کلاسی با رویکرد دانش آموزمحور شامل بحث گروهی، پروژه های مشارکتی، یادگیری مبتنی بر مسئله و خودارزیابی شرکت کردند و گروه کنترل آموزش معمول معلم‑محور را دریافت کردند ابزارهای کمی شامل آزمون محقق ساخته سنجش عمق یادگیری، پرسشنامه انگیزش تحصیلی والراند و پرسشنامه درگیری تحصیلی زرنگ بود یافته های کیفی نشان داد که از دیدگاه معلمان و دانش آموزان، کلاس های دانش آموزمحور موجب افزایش حس مالکیت بر یادگیری، تقویت اعتمادبه نفس، بهبود روابط همسالان و کاهش رفتارهای منفعلانه می شود، اما چالش هایی نظیر زمان بر بودن، نیاز به مهارت بالای معلم و عدم تناسب با محتوای متراکم درسی نیز وجود دارد نتایج بخش کمی با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره MANCOVA نشان داد که تفاوت معناداری بین گروه آزمایش و کنترل در هر سه متغیر عمق یادگیری ۰۰۱/۰ > P ، انگیزش تحصیلی ۰۰۱/۰ > P و درگیری تحصیلی ۰۱/۰ > P به نفع گروه آزمایش وجود دارد مقدار اندازه اثر نشان داد که رویکرد دانش آموزمحور به ترتیب ۵۲، ۴۴ و ۴۱ درصد از واریانس متغیرهای مذکور را تبیین می کند در مجموع، یافته ها حاکی از آن است که کلاس های دانش آموزمحور با وجود چالش های اجرایی، به طور معناداری کیفیت فرآیند یادگیری را ارتقا می دهند بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود دوره های توانمندسازی معلمان در زمینه مدیریت کلاس های فعال، طراحی محتوای متناسب با رویکرد تلفیقی، و بازنگری در نظام ارزشیابی سنتی به سمت ارزشیابی فرآیندمحور انجام شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

عرفان نقی زاده

کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان ارومیه

امین زینال زاده

کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان ارومیه

مهدی محبی

کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان ارومیه

سینا اکبری قاریاغدی

کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان ارومیه

نقی زاده، عرفان و زینال زاده، امین و محبی، مهدی و اکبری قاریاغدی، سینا،1404،تاملی بر نقش کلاس های دانش آموز محور در فرآیند آموزش و یادگیری دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه