تحلیل روان شناختی فرسایش توجه در نسل آلفا و پیامدهای آموزشی آن

چکیده مقاله

نسل آلفا به عنوان نخستین نسل متولد شده در عصر همه گیری هوش مصنوعی و اینترنت اشیا، با پدیده نوظهوری به نام فرسایش توجه مواجه است که ریشه های عمیق روان شناختی و عصب شناختی دارد. در این مرور، عوامل موثر بر کاهش ظرفیت توجه پایدار و عمیق در این نسل شامل مصرف انبوه محتوای کوتاه و سریع، چندوظیفگی دیجیتال مزمن، اعلان های مداوم و طراحی اعتیادآور پلتفرم های اجتماعی مورد بررسی و تحلیل قرار می گیرد. یافته های مطالعات مختلف نشان می دهد که مغز نسل آلفا به تدریج به الگوی «توجه بریده بریده» عادت کرده و توانایی متمرکز ماندن بر یک محتوا یا تکلیف را برای مدت طولانی از دست می دهد. این پدیده که برخی محققان از آن با عنوان «توجه نیمه حاضر» یاد می کنند، با تغییر در ساختار و عملکرد شبکه های توجه مغز و کاهش تراکم ماده خاکستری در نواحی پیشانی همراه است. فرسایش توجه در نسل آلفا نه یک ضعف فردی یا اخلاقی، بلکه یک مسئله عمومی سلامت روانی است که ریشه در تغییرات عظیم زیست محیطی دارد. از این رو، درک عمیق ابعاد روان شناختی این پدیده، پیش نیاز هرگونه مداخله آموزشی موثر برای این نسل محسوب می شود.بررسی عمیق تر پیامدهای آموزشی فرسایش توجه در نسل آلفا، ابعاد نگران کننده ای از شکاف میان الگوهای سنتی تدریس و سبک یادگیری این نسل را آشکار می سازد. همچنین، فرسایش توجه، عمق پردازش اطلاعات را کاهش داده و از شکل گیری حافظه بلندمدت و یادگیری معنادار جلوگیری می کند، زیرا توجه شرط لازم برای رمزگردانی و تثبیت اطلاعات است. این مرور نشان می دهد که نظام آموزشی برای مواجهه با این چالش، ناگزیر از بازطراحی اساسی روش های تدریس، ارزشیابی و مدیریت کلاس مبتنی بر ویژگی های شناختی نسل آلفا است. بنابراین، آگاهی بخشی به معلمان و والدین درباره پدیده فرسایش توجه و توانمندسازی آنان در به کارگیری راهبردهای جذب و نگهداشت توجه، یک ضرورت آموزشی فوری و انکارناپذیر است.

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مهدیه احمدی

• کارشناسی علوم تربیتی، مقطع متوسطه اول، آموزش و پرورش منطقه زیویه، استان کردستان، ایران

فریدون امین نژاد،

• کارشناسی ارشد تکنولوزی آموزشی دانشگاه ازاد بناب، مقطع متوسطه، آموزش و پرورش منطقه زیویه، استان کردستان، ایران

فرزانه هردنگی

• کارشناسی روانشناسی، دانشگاه پیام نور، مقطع متوسطه اول، آموزش و پرورش منطقه زیویه، استان کردستان، ایران

نسرین حمه حسینی

• کارشناسی ارشد تکنولوزی آموزشی دانشگاه پیام نور، مقطع ابتدایی، آموزش و پرورش منطقه زیویه، استان کردستان، ایران

اسما زهرا دوست

• کارشناسی مشاوره، دانشگاه رازی، مقطع متوسطه، آموزش و پرورش منطقه زیویه، استان کردستان، ایران

�حمدی، مهدیه و امین نژاد، فریدون و هردنگی، فرزانه و حمه حسینی، نسرین و زهرا دوست، اسما،1404،تحلیل روان شناختی فرسایش توجه در نسل آلفا و پیامدهای آموزشی آن،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه