تحلیل عوامل موثر بر فرسودگی شغلی معلمان و ارائه راهکارهای کاربردی برای ارتقای رضایت شغلی و کیفیت آموزشی

چکیده مقاله

فرسودگی شغلی به عنوان یکی از پرتکرارترین چالش های سلامت روان شناختی در مشاغل انسانی محور، در دهه های اخیر توجه پژوهشگران حوزه آموزش و پرورش را به ویژه در ارتباط با جامعه معلمان به خود جلب کرده است مطالعات بین المللی نشان می دهند که نزدیک به ۴۴٪ از معلمان در سطوح بالا یا بسیار بالای فرسودگی عاطفی قرار دارند و این پدیده به طور معناداری با کاهش تعلق خاطر به شغل، کاهش رضایت شغلی، تمایل به ترک شغل و افت کیفیت تدریس همراه است García Carmona et al , ۲۰۱۹; Madigan & Kim, ۲۰۲۱ هدف پژوهش حاضر، تحلیل جامع عوامل موثر بر فرسودگی شغلی معلمان دوره های ابتدایی و متوسطه و تبیین راهکارهای کاربردی برای ارتقای رضایت شغلی و کیفیت آموزشی آنان است در همین راستا، نقش تقاضاهای شغلی بار کاری، فشار زمانی، تداخل نقش و راهبری کلان سالانه ، منابع شغلی خودکارآمدی، حمایت سازمانی، توسعه حرفه ای و رهبری آموزشی ، متغیرهای بافتی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و ویژگی های فردی را در بستری از چارچوب نظری «تقاضا منابع شغلی» Bakker & Demerouti, ۲۰۱۷ و مدل فرسودگی ماسلاش Maslach & Leiter, ۲۰۱۶ واکاوی می کند روش شناسی این پژوهش، ترکیبی از رویکرد توصیفی همبستگی و مرور سیستماتیک مطالعات پیشین ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ است و داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد فرسودگی شغلی معلمان educator version Maslach Burnout Inventory MBI ES ، مقیاس رضایت شغلی معلمان Teacher Job Satisfaction Scale و پرسشنامه های ساخت یافته پژوهشگرساخته گردآوری شده است یافته های پیش بینی شده نشان می دهد که تقاضاهای شغلی به ویژه تداخل نقش و بار کاری بالای پیش بینی کننده ترین متغیرهای فرسودگی عاطفی هستند و منابع شغلی مانند خودکارآمدی و حمایت سرپرستی، با اثر میانجی، موجب کاهش مولفه های فرسودگی و افزایش رضایت شغلی می شوند Skaalvik & Skaalvik, ۲۰۲۰; Watt & Richardson, ۲۰۲۳ همچنین، فرسودگی شغلی معلمان ارتباط منفی و معناداری با کیفیت آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد García Carmona et al , ۲۰۱۹; White & Kim, ۲۰۲۴

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

معصومه زابلیان

دبیر، آموزش و پرورش، کارشناسی ادبیات فارسی

نرجس قلیان ثانی

دبیر، آموزش و پرورش، کارشناسی ادبیات فارسی

�ابلیان، معصومه و قلیان ثانی، نرجس،1404،تحلیل عوامل موثر بر فرسودگی شغلی معلمان و ارائه راهکارهای کاربردی برای ارتقای رضایت شغلی و کیفیت آموزشی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه